{"id":89202,"date":"2023-05-11T12:39:04","date_gmt":"2023-05-11T12:39:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=89202"},"modified":"2023-05-11T12:39:04","modified_gmt":"2023-05-11T12:39:04","slug":"mantar-olumlerinin-yuzde-95i-koygocuren-turunden-kaynaklaniyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=89202","title":{"rendered":"\u201cMantar \u00f6l\u00fcmlerinin y\u00fczde 95\u2019i \u2018K\u00f6yg\u00f6\u00e7\u00fcren\u2019 t\u00fcr\u00fcnden kaynaklan\u0131yor\u201d"},"content":{"rendered":"

Samsun Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi (OM\u00dc) Ziraat Fak\u00fcltesi Bah\u00e7e Bitkileri B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Aysun Pek\u015fen, bahar d\u00f6neminin gelmesiyle beraber mantar zehirlenmeleriyle ilgili uyar\u0131da bulundu.<\/p>\n

Vatanda\u015flar\u0131n zehirli olan ve olmayan mantarlar\u0131 tan\u0131mas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Pek\u015fen, \u201c\u00d6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan zehirlenmelerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliriz. \u00dclkemizde ilkbahar ve sonbahar d\u00f6nemlerinde mantar zehirlenmelerine s\u0131k\u00e7a rastlan\u0131yor. Halk\u0131n zehirli ve yenilebilen mantarlar\u0131 tan\u0131mas\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemli bir nokta. Bu nedenle do\u011fa mantarlar\u0131n\u0131n halka tan\u0131t\u0131lmas\u0131 ve insanlar\u0131n \u00f6zellikle zehirli mantarlar konusunda bilgilendirilmesi gerekiyor\u201d dedi.<\/p>\n

B\u0130L\u0130N\u00c7S\u0130Z MANTAR TOPLAMA \u00d6L\u00dcMLE SONU\u00c7LANAB\u0130L\u0130R<\/strong><\/p>\n

Karadeniz\u2019in ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ve farkl\u0131 bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcne sahip olmas\u0131yla birlikte mantar \u00e7e\u015fitlili\u011finin de bol oldu\u011funu hat\u0131rlatan Prof. Dr. Aysun Pek\u015fen, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

*Bunlar\u0131n i\u00e7erisinde, yenilebilir, yenmez ve zehirli mantarlar bulunmakta. Zehirli mantar grubu \u00e7ok olmamakla birlikte, mantar\u0131 bilin\u00e7siz toplayan ki\u015filerde \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanabilen zehirlenme vakalar\u0131 meydana gelebilir.<\/p>\n

*Bu y\u00fczden mantar denildi\u011fi zaman bir\u00e7ok insan\u0131n akl\u0131na zehirlenme geliyor. Zaten medyada da zehirlenme vakalar\u0131 \u00e7o\u011funlukla g\u00fcndemde ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

*Mantarlar\u0131n her bak\u0131mdan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu zengin kaynaklar bizlere mineral, protein, selenyum sa\u011flamakla beraber ayn\u0131 zamanda yurtd\u0131\u015f\u0131na ihra\u00e7 edilerek ciddi gelir getirme potansiyeline de sahip. Bir grup mantar t\u00fcr\u00fc toplanarak yurt d\u0131\u015f\u0131na ihra\u00e7 ediliyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

YANLI\u015e KANILAR VAR<\/strong><\/p>\n

*B\u00f6lgemiz zaten bu a\u00e7\u0131dan son derece avantajl\u0131. Mantar\u0131 bilmeden toplayan ki\u015filer, ayn\u0131 anda yenilebilir ve yenilemez olanlar\u0131 toplayabilir. Hafif zehirlenme de ge\u00e7irebilir fakat \u00e7o\u011funlukla \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan zehirlenmelerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliriz.<\/p>\n

*\u0130nsanlar kendi y\u00f6ntemleriyle zehirli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar ve bu \u00e7ok yanl\u0131\u015f bir uygulama. Birtak\u0131m yanl\u0131\u015f kan\u0131lar var. \u00d6rne\u011fin; b\u00f6ceklerin yedi\u011fi mantar zehirsizdir. Biz insanlarla onlar\u0131n metabolizmas\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden b\u00f6yle bir durum s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

*Baz\u0131 mantarlar kaynat\u0131l\u0131p suyu ak\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda zehir etkisi olmaz. Ancak bu her mantar i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir. Bu y\u00fczden g\u00f6z ard\u0131 etmeden dikkatli ve bilin\u00e7li olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n

*Mantara kar\u015f\u0131 bir fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n olu\u015fmas\u0131 gerekiyor. Aksi takdirde bilin\u00e7siz hareket etmek son derece k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar do\u011furabilir. Bu y\u00fczden biz mantarc\u0131lar\u0131n bir s\u00f6z\u00fc vard\u0131r; T\u00fcm mantarlar yenir ama baz\u0131lar\u0131 sadece bir kez yenir. Do\u011fru bilinen birtak\u0131m yanl\u0131\u015flara dikkat etmek bu noktada m\u00fchim.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Samsun Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi (OM\u00dc) Ziraat Fak\u00fcltesi Bah\u00e7e Bitkileri B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Aysun Pek\u015fen<\/p>\n<\/div>\n

\u00d6L\u00dcMLER\u0130N Y\u00dcZDE 95\u2019\u0130 \u2018K\u00d6YG\u00d6\u00c7\u00dcREN\u2019 MANTARINDAN KAYNAKLANIYOR<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de mantar \u00f6l\u00fcmlerinin y\u00fczde 95\u2019nin \u2018K\u00f6yg\u00f6\u00e7\u00fcren\u2019 t\u00fcr\u00fc mantar\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Pek\u015fen, \u015fu uyar\u0131larda bulundu:<\/p>\n

*\u00dclkemizde en \u00e7ok bulunan zehirli mantarlardan birisidir. En \u00e7ok \u0130stanbul, Bolu, Kastamonu ve Giresun b\u00f6lgelerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Amanita Phalloides, \u2018K\u00f6yg\u00f6\u00e7\u00fcren\u2019 olarak bilinir. Zehirlenmelerin neredeyse y\u00fczde 95inden sorumludur. Bu zehirlenme vakalar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsenecek miktarda de\u011fil.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

.<\/p>\n<\/div>\n

*Mantar zehirlenmelerinde iki t\u00fcr semptom vard\u0131r. Erken ve ge\u00e7 semptomlar. Erken semptomlarda, mide bulant\u0131s\u0131, kusma, sersemlik gibi birtak\u0131m yan etkileri var. Erken oldu\u011fu i\u00e7in hemen m\u00fcdahale edilebilir fakat bizi korkutan ge\u00e7 semptomlar.<\/p>\n

*Ge\u00e7 semptomda yendikten sonra yine birtak\u0131m etkiler var fakat v\u00fccutta ge\u00e7 tepki verdi\u011fi i\u00e7in karaci\u011fer, b\u00f6brek yetmezli\u011fi gibi vakalar s\u00f6z konusu olabiliyor. Geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi olduk\u00e7a zor olabiliyor. Bu noktada hangi mantar t\u00fcr\u00fcn\u00fcn yendi\u011finin bilinmesi ve en yak\u0131n sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa gidilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131makta.<\/p>\n

*G\u00f6steri\u015fli bir mantar olan \u2018K\u00f6yg\u00f6\u00e7\u00fcren\u2019 yenilebilen bir mantar\u0131n yan\u0131nda yeti\u015febiliyor. Ay\u0131rt edebilmek i\u00e7in dikkat edilmesi gereken baz\u0131 \u00f6zellikler vard\u0131r. Mantar\u0131n \u00fcst yap\u0131s\u0131 zeytin ye\u015fili bir renktedir. Ama alt k\u0131sm\u0131 bembeyazd\u0131r. Ayr\u0131ca zehirli mantarlarda olan bir di\u011fer \u00f6zellik de k\u00f6k k\u0131s\u0131mlar\u0131mda yumurta \u015fekline benzer bir b\u00f6l\u00fcm bulunur, \u2018K\u00f6yg\u00f6\u00e7\u00fcren\u2019 mantar\u0131n\u0131n k\u00f6k k\u0131sm\u0131nda da bu yumurta bulunur.\u00a0 (DHA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bahar\u0131n gelmesiyle birlikte ya\u015fanan mantar zehirlenmelerine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Aysun Pek\u015fen, en \u00e7ok \u00f6l\u00fcme neden olan t\u00fcr\u00fcn ‘K\u00f6yg\u00f6\u00e7\u00fcren’ mantar\u0131 oldu\u011funu belirtti. Prof. Dr. Pek\u015fen, “Biz mantarc\u0131lar\u0131n bir s\u00f6z\u00fc vard\u0131r, ‘T\u00fcm mantarlar yenir ama baz\u0131lar\u0131 sadece bir kez yenir.’ Do\u011fru bilinen birtak\u0131m yanl\u0131\u015flara dikkat etmek bu noktada m\u00fchim” dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":89203,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[5155,11809,342,2225,11810],"class_list":["post-89202","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-mantar","tag-olumle","tag-yan","tag-zehirlenme","tag-zehirli-mantar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89202"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89202\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89204,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89202\/revisions\/89204"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/89203"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}