{"id":92124,"date":"2023-05-18T08:23:05","date_gmt":"2023-05-18T08:23:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=92124"},"modified":"2023-05-18T08:23:05","modified_gmt":"2023-05-18T08:23:05","slug":"anadolu-parsinin-dnasi-alindi-dunya-gen-bankasina-girdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=92124","title":{"rendered":"Anadolu pars\u0131n\u0131n DNA\u2019s\u0131 al\u0131nd\u0131, D\u00fcnya Gen Bankas\u0131\u2019na girdi"},"content":{"rendered":"<p>Anadolu Pars\u0131, Do\u011fa Koruma ve Milli Parklar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne (DKMP) ba\u011fl\u0131 6\u2019nc\u0131 B\u00f6lge M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ekipleri taraf\u0131ndan 8 A\u011fustos 2019\u2019da Bat\u0131 Akdeniz\u2019de g\u00f6r\u00fcnt\u00fclendi. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemenin ard\u0131ndan DKMP 6\u2019nc\u0131 B\u00f6lge M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve Isparta Uygulamal\u0131 Bilimler \u00dcniversitesi (ISUB\u00dc) i\u015f -birli\u011finde T\u00dcB\u0130TAK destekli proje ba\u015flat\u0131ld\u0131. Proje kapsam\u0131nda bug\u00fcne kadar Bat\u0131 Akdeniz\u2019de 2 Anadolu pars\u0131na ait 58 g\u00f6r\u00fcnt\u00fc elde edildi.<\/p>\n<p>ISUB\u00dc Yaban Hayat\u0131 Ekolojisi ve Y\u00f6netimi Dr. \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Yasin \u00dcnal, DKMP 6\u2019nc\u0131 B\u00f6lge M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019nden Hasan Uysal, ISUB\u00dc\u2019den Dr. \u00f6\u011fretim g\u00f6revlileri Ahmet Koca ve Mevl\u00fct Zenbilci ile WWF-T\u00fcrkiye\u2019den Mustafa \u00d6nder Ersin taraf\u0131ndan bir makale haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 uygulamal\u0131 ekoloji ve \u00e7evre ara\u015ft\u0131rmas\u0131 dergisinde yay\u0131mlanan makaleyle Anadolu pars\u0131 d\u00fcnya literat\u00fcr\u00fcne girmi\u015f oldu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/18\/pars2.1_23026803.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>\u0130DRAR \u00d6RNE\u011e\u0130NDEN DNA\u2019SI \u00c7IKARTILDI<\/strong><\/p>\n<p>Anadolu pars\u0131n\u0131n d\u00fcnyada hem k\u00fclt\u00fcrel hem biyolojik a\u00e7\u0131dan \u00e7ok de\u011ferli bir t\u00fcr olarak kabul edildi\u011fini belirten Yasin \u00dcnal, nesli t\u00fckendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen Anadolu pars\u0131n\u0131n Anadolu\u2019da var oldu\u011funu bilimsel olarak kan\u0131tlayacak nitelikte bir makale yay\u0131mlad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bu makalenin ard\u0131ndan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatan \u00dcnal, fotokapan \u00f6n\u00fcnde bir Anadolu pars\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fc verdi\u011fi s\u0131rada idrar b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi sonras\u0131nda, DKMP uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan idrar\u0131ndan swap \u00f6rne\u011fi al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu \u00f6rne\u011fin Sivas Cumhuriyet \u00dcniversitesi\u2019ne g\u00f6nderildi\u011fini belirtti.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/18\/pars1.1_23026804.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Laboratuvar incelemesi sonras\u0131nda elde edilen genetik verilerin, d\u00fcnyadaki di\u011fer leopar t\u00fcrleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu t\u00fcr\u00fcn Anadolu Pars\u0131 oldu\u011funa dair DNA verileri elde edildi\u011fini a\u00e7\u0131klayan \u00dcnal, \u201cDNA verileriyle \u2018Anadolu Pars\u0131\u2019 olarak D\u00fcnya Gen Bankas\u0131 kay\u0131tlar\u0131na girdi. Elde edilen genetik bir\u00e7ok bilimsel veri, insanlarla ve yaban hayvanlar\u0131yla etkile\u015fimi, hangi alanlarda dola\u015f\u0131yor, beslenmesi gibi di\u011fer bilgilerle alakal\u0131 yeni makale \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z devam ediyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/18\/pars5.1_23026795.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>D\u0130\u011eER VER\u0130LER DE KAR\u015eILA\u015eTIRILDI<\/strong><\/p>\n<p>Makalede, tespit edilen bireyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden elde edilen tahmini kriterler ve \u00f6zelliklerle Anadolu pars\u0131n\u0131n anatomik \u00f6zelliklerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da belirtilerek, omuz y\u00fcksekli\u011fi, t\u00fcy ve v\u00fccut uzunlu\u011fu, ba\u015f b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve ba\u015f\u0131n v\u00fccuda oran\u0131 ve post renginin \u00e7ok benzer oldu\u011funun tespit edildi\u011fi kaydedildi.<\/p>\n<p>Bu veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bireyin genetik materyalinin araziden topland\u0131\u011f\u0131 ve D\u00fcnya Gen Bankas\u0131\u2019ndaki verilerle e\u015fle\u015ftirilerek analiz edildi\u011fi belirtilen makalede, \u201cAnaliz sonu\u00e7lar\u0131 D\u00fcnya Gen Bankas\u0131 veri taban\u0131na Anadolu pars\u0131 olarak girilmi\u015ftir. Genetik \u00e7al\u0131\u015fmadan elde edilen bu veriler ileride yay\u0131mlanmak \u00fczere haz\u0131rlanmaktad\u0131r\u201d denildi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/18\/pars4.1_23026796.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fma ile tarihte ilk kez Anadolu pars\u0131n\u0131n ya\u015fayan bir bireyi\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019nin Akdeniz B\u00f6lgesi\u2019ndeki Bat\u0131 Toros Da\u011flar\u0131\u2019nda kamera tuza\u011f\u0131 y\u00f6ntemiyle foto\u011frafland\u0131\u011f\u0131 ve video kayd\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ifade edildi.<\/p>\n<p>Makalede, Anadolu pars\u0131n\u0131n \u00f6zellikleri \u015f\u00f6yle s\u0131raland\u0131:<\/p>\n<p>Anadolu pars\u0131 en b\u00fcy\u00fck leopar alt t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Yeti\u015fkin bir erke\u011fin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 100 kilogram\u0131, toplam v\u00fccut uzunlu\u011fu 2,5 metreyi ve kuyru\u011fu 80 santimetreyi bulabiliyor. Parlak, sar\u0131ms\u0131 kahverengi, olduk\u00e7a k\u0131sa t\u00fcyl\u00fc k\u00fcrk\u00fc, ince kenarl\u0131 b\u00fcy\u00fck bir rozeti ve uzun, t\u00fcyl\u00fc bir kuyru\u011fa sahip. V\u00fccut rengi Hindistan ve Afrika\u2019daki alt t\u00fcrlere g\u00f6re daha soluk olsa da kendine \u00f6zg\u00fc bir alt\u0131n rengi vard\u0131r. V\u00fccut k\u0131llar\u0131n\u0131n uzunlu\u011fu ortalama 1,5- 2 cm aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor.\u201d<\/p>\n<p><strong>GLADYAT\u00d6R SAVA\u015eLARINDA KULLANILMI\u015e<\/strong><\/p>\n<p>Anadolu pars\u0131n\u0131n Roma d\u00f6neminde gladyat\u00f6r sava\u015flar\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair bilgilere de \u015fu \u015fekilde yer verildi:<\/p>\n<p>\u201cRomal\u0131 devlet adam\u0131 Marcus Tullius Cicero, M.\u00d6. 51-50 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Kilikia Valisi olarak g\u00f6rev yaparken gladyat\u00f6r sava\u015flar\u0131nda kullan\u0131lmak \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019nin Antalya, Burdur ve Denizli illeri aras\u0131nda yer alan Kibyratis b\u00f6lgesinden Anadolu leoparlar\u0131n\u0131n g\u00f6nderilmesini istemi\u015ftir. Modern ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Cicero\u2019nun leopar\u0131n \u00f6zelliklerine dair notlar\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak leopar t\u00fcrlerini s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131rken, Anadolu\u2019da ya\u015fayanlar\u0131na Cicero\u2019nun \u00f6n ad\u0131 olan Tullius\u2019tan esinlenerek \u2018Tulliana\u2019 ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.\u201d<\/p>\n<p>\u201cLeoparlar\u0131n Anadolu\u2019daki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en eski g\u00f6stergesi, Konya \u00c7atalh\u00f6y\u00fck\u2019te bulunan ve 9 bin y\u0131l \u00f6ncesine tarihlenen Leopar Tap\u0131na\u011f\u0131\u2019ndaki duvar kabartmalar\u0131d\u0131r. Tarih boyunca pek \u00e7ok mimari eser, heykel buluntusu, seramik ve sikke Anadolu tarihinin hemen her d\u00f6neminde Anadolu pars\u0131n\u0131n \u00f6nemini g\u00f6stermektedir.\u201d (DHA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Neslinin t\u00fckendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrken 8 A\u011fustos 2019&#8217;da g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenen Anadolu pars\u0131n\u0131n fotokapan \u00f6n\u00fcne yapt\u0131\u011f\u0131 idrar \u00f6rne\u011finden laboratuvarda al\u0131nan DNA verileri, D\u00fcnya Gen Bankas\u0131&#8217;na &#8216;Anadolu Pars\u0131&#8217; olarak kayda girdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":92125,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[295,11723,5282,748,3090],"class_list":["post-92124","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-gen","tag-leopar","tag-makale","tag-tur","tag-veriler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92124"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92126,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92124\/revisions\/92126"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/92125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}