{"id":92544,"date":"2023-05-18T19:05:05","date_gmt":"2023-05-18T19:05:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=92544"},"modified":"2023-05-18T19:05:05","modified_gmt":"2023-05-18T19:05:05","slug":"volkanlarla-kapli-oldugu-dusunulen-dunya-buyuklugunde-otegezegen-kesfedildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=92544","title":{"rendered":"Volkanlarla kapl\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen D\u00fcnya b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde \u00f6tegezegen ke\u015ffedildi"},"content":{"rendered":"<p>CNN\u2019in haberine g\u00f6re, bilim insanlar\u0131, yeni ke\u015ffedilen ve \u201cLP 791-18 d\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan \u00f6tegezegenin muhtemelen volkanlarla kapl\u0131 oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu gezegende, G\u00fcne\u015f Sistemi\u2019ndeki volkanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan en aktif g\u00f6kcismi olan J\u00fcpiter\u2019in Io uydusu gibi patlamalar ya\u015fan\u0131yor olabilece\u011fi kaydedildi.<\/p>\n<p>NASA\u2019dan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, \u00f6tegezegenin, Ge\u00e7i\u015f Yapan \u00d6tegezegen Ara\u015ft\u0131rma Uydusu (TESS), kullan\u0131m s\u00fcresini tamamlam\u0131\u015f olan Spitzer Uzay Teleskobu ve yer bazl\u0131 teleskoplardan gelen verilerin de\u011ferlendirilmesi sonucunda ke\u015ffedildi\u011fi bildirildi.<\/p>\n<p>Ke\u015ffedilen \u00f6tegezegenin, D\u00fcnya\u2019dan yakla\u015f\u0131k 90 \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzak oldu\u011fu, bir k\u0131rm\u0131z\u0131 c\u00fcce y\u0131ld\u0131z\u0131n y\u00f6r\u00fcngesinde d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc ve Kupa (Crater) Tak\u0131my\u0131ld\u0131z\u0131\u2019nda bulundu\u011fu aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>VOLKAN\u0130K AKT\u0130V\u0130TELERE, Y\u00d6R\u00dcNGEDEK\u0130 D\u0130\u011eER B\u0130R GEZEGEN\u0130N \u00c7EK\u0130M KUVVET\u0130 ETK\u0130 ED\u0130YOR<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ki gezegenin daha c\u00fcce y\u0131ld\u0131z\u0131n y\u00f6r\u00fcngesinde dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtilen a\u00e7\u0131klamada, s\u00f6z konusu gezegenlerden \u201cLP 791-18 b\u201dnin D\u00fcnya\u2019dan y\u00fczde 20 daha b\u00fcy\u00fck ve \u201cLP 791-18 c\u201dnin de D\u00fcnya\u2019n\u0131n 2,5 kat\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckte olmas\u0131na ra\u011fmen k\u00fctlesinin D\u00fcnya\u2019dan 7 kat b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu dile getirildi.<\/p>\n<p>Astronomlar, s\u00f6z konusu \u00f6tegezegendeki volkanik aktivitelerde dev gezegen \u201cLP 791-18 c\u201dnin etkisi olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u0130ki g\u00f6kcisminin, c\u00fcce y\u0131ld\u0131z\u0131n y\u00f6r\u00fcngesinde d\u00f6nerken, gezegenlerin birbirine yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 esnada daha b\u00fcy\u00fck gezegenin yer\u00e7ekiminin \u201cLP 791-18 d\u201dnin y\u00f6r\u00fcngesini de\u011fi\u015ftirdi\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131z\u0131n etraf\u0131ndaki her bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn, \u00f6tegezegenin y\u00f6r\u00fcngesini biraz daha ovalle\u015ftirdi\u011fi, bunun da gezegenin i\u00e7inin \u0131s\u0131nmas\u0131na ve volkanik aktivitenin artmas\u0131na neden oldu\u011fu kaydedildi. Ayn\u0131 durumun, J\u00fcpiter ve onun daha b\u00fcy\u00fck uydular\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7ekimsel alana yakalanan Io\u2019da da meydana geldi\u011fi de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n<p><strong>KE\u015eFED\u0130LEN GEZEGEN\u0130N Io BENZER\u0130 VOLKANLARLA KAPLI MUHTEMEL<\/strong><\/p>\n<p>Kansas \u00dcniversitesinde fizik ve astronomi alan\u0131nda \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olan ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ortak yazar\u0131 Ian Crossfield, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cGezegende volkan olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz. Tek bildi\u011fimiz, \u2018LP 791-18 d\u2019nin y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n etraf\u0131ndaki y\u00f6r\u00fcngesi ve yak\u0131n\u0131ndaki di\u011fer gezegenler nedeniyle y\u00f6r\u00fcngesinde periyodik esneme ya\u015fayan k\u00fc\u00e7\u00fck bir gezegen oldu\u011fu. Bu, g\u00fcne\u015f sistemimizdeki volkanik a\u00e7\u0131dan en aktif g\u00f6kcismi olan J\u00fcpiter\u2019in uydusu Io\u2019dakine benzer bir durum olu\u015fturabilir. Bunu biliyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc Io\u2019nun yak\u0131nlar\u0131na uzay ara\u00e7lar\u0131 g\u00f6nderdik ve foto\u011fraf \u00e7ektik.\u201d<\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131n\u0131n, yeni ke\u015ffedilen \u00f6tegezegenin y\u0131ld\u0131z\u0131na olan uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, gezegenin y\u00fczeyindeki suyu destekleyecek s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayan ya\u015fanabilir b\u00f6lgenin i\u00e7 kenar\u0131nda bulundu\u011funu tahmin etti\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Montreal \u00dcniversitesi Trottier D\u0131\u015f Gezegen Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fcnde astronomi \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olan ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ortak yazar\u0131 Bj\u00f6rn Benneke, \u201cLP 791-18 d\u2019nin sadece bir y\u00fcz\u00fc y\u0131ld\u0131z\u0131na bak\u0131yor. G\u00fcnd\u00fcz taraf\u0131 muhtemelen y\u00fczeyde s\u0131v\u0131 su bulunamayacak kadar s\u0131cak olacakt\u0131r. Ancak gezegenin her yerinde meydana geldi\u011finden \u015f\u00fcphelendi\u011fimiz volkanik aktiviteler, suyun gece taraf\u0131nda yo\u011funla\u015fmas\u0131na izin verebilecek bir atmosferi olu\u015fturabilir.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n<p>Volkanik aktivitelerin, su ve ya\u015fam i\u00e7in bir engel gibi g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda gezegenin bir atmosferi korumas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p>NASA California Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ndeki \u00d6tegezegen Bilimi Enstit\u00fcs\u00fc ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ortak yazar\u0131 Jessie Christiansen, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnya veya di\u011fer g\u00f6kcisimlerindeki olas\u0131 ya\u015fam\u0131n k\u00f6kenlerini inceleyen astrobiyolojide, en b\u00fcy\u00fck soru, ya\u015fam i\u00e7in tektonik veya volkanik aktivitenin gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Potansiyel olarak bir atmosfer sa\u011flaman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bu aktiviteler, karbon gibi ya\u015fam i\u00e7in \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz maddelerin kabukta s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyebilir ve bunlar\u0131 \u00e7alkalay\u0131p kar\u0131\u015ft\u0131rarak fayda sa\u011flayabilir.\u201d<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma, Nature dergisinde yay\u0131mland\u0131. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Astronomlar, D\u00fcnya b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde ve volkanlarla kapl\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir \u00f6tegezegen tespit etti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":92545,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[2589,12012,12013,12014],"class_list":["post-92544","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-gezegen","tag-gezegenin","tag-volkanik","tag-yildizin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92544","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=92544"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92544\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92546,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/92544\/revisions\/92546"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/92545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=92544"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=92544"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=92544"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}