{"id":93029,"date":"2023-06-04T11:51:04","date_gmt":"2023-06-04T11:51:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=93029"},"modified":"2023-06-04T11:51:04","modified_gmt":"2023-06-04T11:51:04","slug":"dunya-cevre-gunune-ozel-kutlama-plastik-kirliligine-cozum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=93029","title":{"rendered":"D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc\u2019ne \u00f6zel kutlama: Plastik kirlili\u011fine \u00e7\u00f6z\u00fcm"},"content":{"rendered":"<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7evre Program\u0131\u2019n\u0131n (UNEP) 1972\u2019de ald\u0131\u011f\u0131 kararla 5 Haziran \u201cD\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc\u201d olarak kutlan\u0131yor.<\/p>\n<p>Fildi\u015fi Sahili\u2019nin ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 ve Hollanda\u2019n\u0131n da destek verdi\u011fi bu y\u0131lki etkinli\u011fin odak noktas\u0131, plastik kirlili\u011fi ve plasti\u011fin \u00fclkeler, ki\u015filer ve kurumlarca s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131lmas\u0131 olacak.<\/p>\n<p>Bu sene 50\u2019ncisi d\u00fczenlenecek etkinlik \u00f6ncesi UNEP, plastik kirlili\u011fine \u00e7\u00f6z\u00fcm amac\u0131yla rapor yay\u0131mlad\u0131. K\u00fcresel \u00e7apta plastik kirlili\u011finin \u00f6nlenmesi i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00f6nerilen raporda, s\u00f6z konusu kirlili\u011fin azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n ekonomik faydalar\u0131na dikkat \u00e7ekildi.<\/p>\n<p>Raporda, 2040\u2019a kadar plastik kirlili\u011fini y\u00fczde 80 azaltabilmek i\u00e7in \u00f6nce gereksiz plastik \u00fcretiminin azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine i\u015faret edilerek, bu kapsamda 3 a\u015famal\u0131 plan \u00f6nerildi\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p><b>\u00dc\u00c7 A\u015eAMADAN OLU\u015eUYOR<\/b><\/p>\n<p>\u0130lk a\u015famada, plasti\u011fin tekrar kullan\u0131lmas\u0131 tavsiye edilen raporda, tekrar doldurulabilir \u015fi\u015feler ve depozito uygulamalar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesiyle 2040\u2019a kadar kirlili\u011fin y\u00fczde 30 azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n hedeflendi\u011fi kaydedildi.<\/p>\n<p>Plastik at\u0131klar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi esas\u0131na dayanan ikinci a\u015famada, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn karl\u0131 ve uygulanabilir hale gelmesi durumunda geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir plastik oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 21\u2019den y\u00fczde 50\u2019ye \u00e7\u0131kart\u0131labilece\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n<p>Son a\u015famada da plastik ambalaj gibi \u00fcr\u00fcnlerin yerine ka\u011f\u0131t ya da geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir materyaller kullan\u0131larak plastik kirlili\u011finde y\u00fczde 17\u2019lik bir ilave d\u00fc\u015f\u00fc\u015f sa\u011flanabilece\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><b>3,25 TR\u0130LYON DOLAR DAHA TASARRUF ED\u0130LMES\u0130NE \u0130MKAN TANIYACAK<\/b><\/p>\n<p>Raporda, plastik kirlili\u011fini azaltmay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren plan\u0131n uygulanmas\u0131 durumunda 1,27 trilyon dolar tasarruf sa\u011flanmas\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ifade edildi. Plastik kirlili\u011finin \u00e7evreye, sa\u011fl\u0131\u011fa ve havaya verece\u011fi zararlar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131yla 3,25 trilyon dolar daha tasarruf sa\u011flanabilece\u011fine dikkat \u00e7ekildi.<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir de\u011fi\u015fimin ise 2040\u2019a kadar, \u00e7o\u011fu az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde olmak \u00fczere, 700 bin istihdam art\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7abilece\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n<p>UNEP \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc Inger Andersen, \u201cPlasti\u011fi \u00fcretme, kullanma ve atma \u015feklimiz, ekosistemimizi kirletiyor ve iklimi bozarak insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk olu\u015fturuyor.\u201d ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Andersen, UNEP raporunun, plastikleri ekosistemden ve v\u00fccuttan uzak tutacak bir yakla\u015f\u0131m benimseyerek bu riskleri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltmaya y\u00f6nelik bir yol haritas\u0131 ortaya koydu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p><b>M\u0130KROPLAST\u0130KLER \u00c7EVRE VE \u0130NSAN SA\u011eLI\u011eINI TEHD\u0130T ED\u0130YOR<\/b><\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler Kalk\u0131nma Program\u0131 (UNDP) T\u00fcrkiye Mukim Temsilcisi Louisa Vinton, yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, plastiklerin, ekosistemleri ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan olumsuz etkiledi\u011fini, plastiklerin, \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde mikroplastik ve di\u011fer zararl\u0131 maddelerle suya, topra\u011fa ve deniz \u00fcr\u00fcnlerine tehdit olu\u015fturdu\u011funu aktard\u0131.<\/p>\n<p>Vinton, Ellen MacArthur Vakf\u0131\u2019n\u0131n verilerine g\u00f6re, plastik kirlili\u011finin bu oranda devam etmesi halinde 2050\u2019ye gelindi\u011finde okyanuslarda bal\u0131klardan daha \u00e7ok plastik bulunaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p><b>\u201cPLAST\u0130K ATIKLAR KONUSUNDA \u00dcLKELER B\u0130R ARAYA GELMEL\u0130\u201d<\/b><\/p>\n<p>Plastik at\u0131klarla m\u00fccadele i\u00e7in \u00fclkelerin bir araya gelmesi gerekti\u011fine i\u015faret eden Vinton, \u201cBu t\u00fcr uluslararas\u0131 \u00e7abalar\u0131n, d\u00fcnya atmosferindeki ozon deli\u011finin k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclmesine \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yard\u0131mc\u0131 olan en ba\u015far\u0131l\u0131 uluslararas\u0131 anla\u015fmalardan Montreal Protokol\u00fc gibi bir\u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rne\u011fi var. Plastik kirlili\u011finin azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in de benzer \u00e7abalara ihtiya\u00e7 var.\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<p>Vinton, plastiklerin, \u00fcretim s\u0131ras\u0131nda veya at\u0131klardan kaynaklanan emisyonlar nedeniyle iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile ili\u015fkilendirildi\u011fi ve \u00fcretim s\u00fcrecinde bir\u00e7ok toksik kimyasal maddeyi bir arada bulundurdu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n<p>UNDP T\u00fcrkiye Mukim Temsilcisi Vinton, kal\u0131c\u0131 \u00f6zellik g\u00f6stermeleri sebebiyle \u00e7evre ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyen maddelerin kullan\u0131lmas\u0131na yasaklama ve s\u0131n\u0131rlama getiren Stockholm S\u00f6zle\u015fmesi&#8217;nin \u00e7ok s\u0131k kullan\u0131lan bir plastikle\u015ftirici olan UV-328\u2019i listesine eklemesini \u201ckritik\u201d bir ad\u0131m olarak nitelendirdi.<\/p>\n<p>Plastik kirlili\u011fine kar\u015f\u0131 uluslararas\u0131 \u00e7abalar\u0131n Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7evre Meclisinin (UNEA) bu konuda \u00f6nemli politikalar belirlemesiyle 2014\u2019ten beri ivme kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Vinton, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>\u201cUNEA, 2022\u2019nin ba\u015f\u0131nda Kenya&#8217;n\u0131n Nairobi kentinde yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fczakerelerin ard\u0131ndan 2 \u00f6nemli karar ald\u0131. Bunlardan ilki, plastik kirlili\u011finin sona erdirilmesi i\u00e7in 2024\u2019e kadar y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecek uluslararas\u0131 yasal ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan bir karar, ikincisi de at\u0131klar konusunda bir panel kurulmas\u0131na y\u00f6nelik yap\u0131lan bir anla\u015fma oldu.\u201d (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) taraf\u0131ndan her y\u0131l 5 Haziran&#8217;da kutlanan &#8220;D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc&#8221;nde, bu y\u0131l &#8220;plastik kirlili\u011fine \u00e7\u00f6z\u00fcm&#8221; temas\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kacak.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":93030,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[12046,247,154,12045,1207],"class_list":["post-93029","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-azaltilmasi","tag-cevre","tag-plastik","tag-plastik-kirliligi","tag-rapor"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93029"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93031,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93029\/revisions\/93031"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/93030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}