T\u00dc\u0130K, may\u0131sa ay\u0131na ili\u015fkin enflasyon verilerini a\u00e7\u0131klad\u0131. T\u00dc\u0130K, daha \u00f6nce ilan etti\u011fi gibi enflasyon hesaplamas\u0131nda, may\u0131s ay\u0131nda \u00fccretsiz da\u011f\u0131t\u0131lan do\u011fal gaz fiyat art\u0131\u015f\u0131n\u0131 dikkate almad\u0131.<\/p>\n
Buna g\u00f6re yapt\u0131\u011f\u0131 hesaba g\u00f6re de 2023 y\u0131l\u0131 may\u0131s ay\u0131nda T\u00dcFE bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 0,04, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n aral\u0131k ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 15,26, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 39,59 ve on iki ayl\u0131k ortalamalara g\u00f6re y\u00fczde 63,72 olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n
D\u0130SK-AR, T\u00dc\u0130K’in bug\u00fcnk\u00fc enflasyon verilerini ele\u015ftirdi ve \u201cYaz aylar\u0131nda do\u011falgaz t\u00fcketimin d\u00fc\u015fmesi nedeniyle bu durum da enflasyonda a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru bir bask\u0131 yaratacak ve muhtemelen Haziran 2023 enflasyonu da beklenen ve ya\u015fanandan d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7\u0131kacak. B\u00f6ylece Temmuz 2023’te alt\u0131 ayl\u0131k enflasyona g\u00f6re zam alacak i\u015f\u00e7iler b\u00fcy\u00fck kayba u\u011frayacak\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n
\u201c\u0130\u015e\u00c7\u0130LER B\u00dcY\u00dcK KAYBA U\u011eRAYACAK\u201d<\/strong><\/p>\n D\u0130SK-AR taraf\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n *T\u00dc\u0130K’in T\u00fcketici Fiyat Endeksi (T\u00dcFE) verileri giderek tart\u0131\u015fmal\u0131 hale geliyor. T\u00dc\u0130K’e g\u00f6re May\u0131s 2023 d\u00f6nemi t\u00fcketici enflasyonu ayl\u0131k y\u00fczde 0,04 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. May\u0131s 2023 enflasyonun ayl\u0131k 0,04 olarak ger\u00e7ekle\u015fmesinin temel nedeni T\u00dc\u0130K’in do\u011fal gaz fiyat\u0131n\u0131 s\u0131f\u0131r kabul etmesidir.<\/p>\n *T\u00dc\u0130K 29 May\u0131s 2023 tarihinde yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada 2023 y\u0131l\u0131 T\u00dcFE hesaplamalar\u0131 kapsam\u0131nda hanelerde bedava kullan\u0131lan do\u011fal gaz i\u00e7in s\u0131f\u0131r fiyat uygulamas\u0131 yapaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Enflasyon madde sepeti i\u00e7in y\u00fczde 2,9 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan do\u011fal gaz\u0131n fiyat\u0131 s\u0131f\u0131r kabul edildi\u011fi i\u00e7in ayl\u0131k enflasyon y\u00fczde 0,04 olarak a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n *Ayl\u0131k enflasyonun y\u00fczde 0,04 olarak ger\u00e7ekle\u015fmesi sonucunda Ocak-May\u0131s d\u00f6nemi be\u015f ayl\u0131k enflasyon oran\u0131 y\u00fczde 15,2 olarak a\u00e7\u0131kland\u0131. Temmuz 2023’te a\u00e7\u0131klanacak enflasyon oran\u0131nda da ayl\u0131k 25 metrek\u00fcp do\u011falgaz fiyat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fclerek hesaplama yap\u0131lacak.<\/p>\n *Yaz aylar\u0131nda do\u011falgaz t\u00fcketimin d\u00fc\u015fmesi nedeniyle bu durum da enflasyonda a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru bir bask\u0131 yaratacak ve muhtemelen Haziran 2023 enflasyonu da beklenen ve ya\u015fanandan d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7\u0131kacak. B\u00f6ylece Temmuz 2023’te alt\u0131 ayl\u0131k enflasyona g\u00f6re zam alacak i\u015f\u00e7iler b\u00fcy\u00fck kayba u\u011frayacak.<\/p>\n \u201cSIFIR OLARAK KABUL ETMES\u0130 \u00c7ALI\u015eANLARIN EKME\u011e\u0130YLE OYNAMAKTIR\u201d<\/strong><\/p>\n *2 Haziran 2023 tarihinde kamuoyuna yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131klamam\u0131zda da vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi T\u00dc\u0130K’in enflasyon \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcnde do\u011falgaz fiyat\u0131n\u0131 s\u0131f\u0131r olarak kabul etmesi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ekme\u011fiyle oynamakt\u0131r.<\/p>\n *Do\u011falgaz bedelinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn veya tamam\u0131n\u0131n Hazine taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmas\u0131 bir gelir deste\u011fi, s\u00fcbvansiyondur. Bu tip desteklerin enflasyon hesab\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fclmesi bu desteklerin yaratt\u0131\u011f\u0131 ek gelirin enflasyon hesaplamas\u0131 yoluyla geri al\u0131nmas\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r ve gelir desteklerini anlams\u0131z k\u0131lar.<\/p>\n *T\u00dc\u0130K enflasyonu hesaplarken benimsedi\u011fi do\u011falgazda s\u0131f\u0131r fiyat uygulamas\u0131yla gelir destekleri ve s\u00fcbvansiyonlar\u0131n yarataca\u011f\u0131 olumlu etkiyi de s\u0131f\u0131rlamaktad\u0131r. Bu kabul edilemez.<\/p>\n *T\u00dc\u0130K, D\u0130SK taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan davada verilen yarg\u0131 karar\u0131na ra\u011fmen madde fiyat listesini a\u00e7\u0131klamayan, uzun zamand\u0131r veri karartarak \u015faibeli enflasyon oranlar\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f ve do\u011falgazda \u2018s\u0131f\u0131r fiyat’ uygulamas\u0131 ile enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6stererek milyonlarca emek\u00e7inin geliriyle oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n *Gerek yarg\u0131 karar\u0131na ra\u011fmen madde fiyat listesinin karart\u0131lmaya devam edilmesi ve gerekse do\u011falgazda s\u0131f\u0131r fiyat uygulamas\u0131 T\u00dc\u0130K’in t\u00fcketici enflasyonu verilerini iyice \u015faibeli hale getirmi\u015ftir.<\/p>\n *Her ay T\u00dc\u0130K verilerinden yararlanarak hesaplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fc\u015f\u00fck gelirli ve emeklilerin g\u0131da enflasyonuna ili\u015fkin sonu\u00e7lar\u0131n da bu durum dikkate al\u0131narak de\u011ferlendirilmesi yararl\u0131 olacakt\u0131r. T\u00dc\u0130K verilerindeki sa\u011fl\u0131ks\u0131z olmas\u0131 nedeniyle gelir gruplar\u0131na g\u00f6re enflasyon oranlar\u0131n\u0131n da ger\u00e7ekte oldu\u011fundan daha d\u00fc\u015f\u00fck olabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131 payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n \u201cY\u00dcZDE 39,5 OLARAK GER\u00c7EKLE\u015eT\u0130\u201d<\/strong><\/p>\n *T\u00dcFE’deki (2003=100) de\u011fi\u015fim 2023 May\u0131s ay\u0131nda bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 0,04, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n aral\u0131k ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 15,26, on iki ayl\u0131k ortalamalara g\u00f6re y\u00fczde 63,7 ve bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 39,5 olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n \u201cEMEKL\u0130LERDE GIDA ENFLASYONU Y\u00dcZDE 66,9 OLDU\u201d<\/strong><\/p>\n *Ancak T\u00dc\u0130K taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan resmi ortalama enflasyon oranlar\u0131 farkl\u0131 gelir gruplar\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fini yans\u0131tm\u0131yor. Resmi ortalama enflasyon oranlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck gelirlilerin, emek\u00e7ilerin g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve hissetti\u011fi oranlar de\u011fildir.<\/p>\n *Bu nedenle D\u0130SK-AR olarak T\u00dc\u0130K’in ham verilerinden yararlanarak emeklilerin, dar gelirlilerin, d\u00fc\u015f\u00fck gelirlilerin hissetti\u011fi g\u0131da enflasyonunu yeniden hesapl\u0131yoruz. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hesaplamaya g\u00f6re g\u0131da enflasyonu ortalama y\u00fczde 52,5 olarak ger\u00e7ekle\u015firken emeklilerde g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 66,9 oldu.<\/p>\n *\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczde 20’lik gelir grubunun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 57,1 olurken, d\u00fc\u015f\u00fck gelirli ikinci y\u00fczde 20’lik grubun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 67,7, en yoksul y\u00fczde 20’lik gelir grubun g\u0131da enflasyonu ise y\u00fczde 77,5 olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n \u201cYAPTI\u011eIMIZ HESAPLAMAYA G\u00d6RE GIDA ENFLASYONU\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n *D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u00fczde 20’lik gelir grubunun g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 52 olurken, en y\u00fcksek gelir grubunun g\u0131da enflasyonu ise y\u00fczde 38,6 oldu. B\u00f6ylece Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hesaplamaya g\u00f6re g\u0131da enflasyonu ortalama y\u00fczde 52,5 olarak ger\u00e7ekle\u015firken emeklilerde g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 66,9 oldu Bu durum enflasyonun gelir gruplar\u0131na g\u00f6re \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 hissedildi\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n *T\u00dc\u0130K’e g\u00f6re Yurt \u0130\u00e7i-\u00dcretici Fiyatlar\u0131 Endeksi (Y\u0130-\u00dcFE) (2003=100) ise 2023 May\u0131s ay\u0131nda bir \u00f6nceki aya g\u00f6re y\u00fczde 0,65 puan artarak y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 40,7 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. T\u00dcFE ile Y\u0130-\u00dcFE aras\u0131ndaki makas May\u0131s 2023’te yakla\u015f\u0131k 1,17 olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n *T\u00dcFE ve g\u0131da fiyatlar\u0131 endeksi artmaya devam ediyor. 2005 y\u0131l\u0131nda 116 olan T\u00dcFE, 2023’te 1,300’e y\u00fckseldi. 2005’te 111 olan g\u0131da fiyatlar\u0131 endeksi ise 2023’te 1.980 puana y\u00fckseldi. B\u00f6ylece 2005’ten bu yana T\u00dcFE 1.184 puan, g\u0131da fiyatlar\u0131 endeksi 1.869 puan artt\u0131. 2005’te y\u00fczde 8,7 olan enflasyon oran\u0131 2023’te y\u00fczde 39,5’e y\u00fckseldi. 2005’te y\u00fczde 4,8 olan g\u0131da enflasyonu ise 2023’te y\u00fczde 52,08 y\u00fckseldi.<\/p>\n *\u00d6te yandan son y\u0131llarda g\u0131da enflasyonu ile genel enflasyon aras\u0131ndaki fark a\u00e7\u0131lmaya devam ediyor. 2003:100 bazl\u0131 T\u00dcFE 1.300 olurken, g\u0131da enflasyonu endeksi 1.980 oldu. (ANKA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (D\u0130SK-AR), “Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hesaplamaya g\u00f6re g\u0131da enflasyonu ortalama y\u00fczde 52,5 olarak ger\u00e7ekle\u015firken emeklilerde g\u0131da enflasyonu y\u00fczde 66,9 oldu” denildi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":93724,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[319,2364,60,75,2234],"class_list":["post-93723","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-319","tag-dogal","tag-enflasyon","tag-fiyat","tag-gelir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93723","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93723"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93723\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93725,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93723\/revisions\/93725"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/93724"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93723"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}