{"id":94043,"date":"2023-06-06T10:51:03","date_gmt":"2023-06-06T10:51:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=94043"},"modified":"2023-06-06T10:51:03","modified_gmt":"2023-06-06T10:51:03","slug":"marmarada-tespit-edildi-karadenize-yayilabilir-katil-yosun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=94043","title":{"rendered":"Marmara\u2019da tespit edildi, Karadeniz\u2019e yay\u0131labilir\u2026 Katil yosun!"},"content":{"rendered":"<p>Manisa Celal Bayar \u00dcniversitesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Hidrobiyoloji Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 ve Deniz Biyolo\u011fu Prof. Dr. Erg\u00fcn Ta\u015fk\u0131n ve ekibi, istilac\u0131 t\u00fcrler aras\u0131nda bulunan ve \u2018katil yosun\u2019 olarak bilinen yosun t\u00fcr\u00fcn\u00fc, ilk olarak ge\u00e7en y\u0131l haziran ay\u0131nda Marmara\u2019da tespit etti. Ekibin Marmara\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 dal\u0131\u015flarla saha ve laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan olu\u015fan kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n sonucu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde yay\u0131mlanacak.<\/p>\n<p><strong>\u201cDO\u011eU AKDEN\u0130Z\u2019DE BULUNUYOR\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren Ta\u015fk\u0131n, \u2018katil yosun\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lan t\u00fcr\u00fcn asl\u0131nda \u2018caulerpa\u2019 isimli makroalg t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu belirterek, \u201cBizim k\u0131y\u0131lar\u0131m\u0131zda, \u00f6zellikle Do\u011fu Akdeniz\u2019de bunun bir varyetesi var olan caulerpa taxifolia, distichophylla t\u00fcrleri yayg\u0131n olarak bulunuyor\u201d dedi.<\/p>\n<p>Denizel ortama kolayca adapte olup dipte bir kaplay\u0131c\u0131l\u0131kla, yay\u0131l\u0131mc\u0131 ve istilac\u0131 davran\u0131\u015f sergiledi\u011fi i\u00e7in s\u00f6z konusu t\u00fcr\u00fcn \u2018katil yosun\u2019 olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, denizdeki yerli t\u00fcrlere zarar verdi\u011fini, onlar\u0131n yerine yerle\u015fti\u011fini ve yay\u0131l\u0131\u015f alanlar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Ta\u015fk\u0131n, \u201cZarar verdi\u011fi canl\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 deniz \u00e7ay\u0131r\u0131 olabilir, di\u011fer makroalgler olabilir. Kaplay\u0131c\u0131 oldu\u011fu ve h\u0131zl\u0131 bir yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in habitata daha hakim oluyor. Sonu\u00e7ta istilac\u0131 t\u00fcrler daha avantajl\u0131d\u0131r, girmi\u015f oldu\u011fu ortamda adaptasyon sa\u011flad\u0131ktan sonra h\u0131zl\u0131 yay\u0131l\u0131\u015f ve da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6sterebiliyorlar\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/06\/yosun1.1_23148799.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>\u201cT\u00dcRK\u0130YE\u2019DE DOKUZ T\u00dcR BULUNUYOR\u201d<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de \u015fu anda ikisi yerli, di\u011ferleri istilac\u0131 toplam dokuz caulerpa t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu kaydeden Ta\u015fk\u0131n \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n<p>\u201cKatil caulerpa, ba\u015fka bir istilac\u0131 t\u00fcr olan asi caulerpa, ars\u0131z caulerpa, dikensi caulerpa, bask\u0131n caulerpa var. Yay\u0131l\u0131\u015f \u00f6zelliklerinden kaynakl\u0131 bu \u015fekilde isimlendirdik. Bunlar\u0131n hepsi asl\u0131nda \u2018Indo Pasifik\u2019 (Hint Pasifik) t\u00fcr. Bunlar \u00f6zellikle Akdeniz\u2019e, gemicilik faaliyetleriyle, Cebelitar\u0131k Bo\u011faz\u0131, S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 yoluyla girebiliyor. Indo pasifik dedi\u011fimiz t\u00fcrler daha \u00e7ok S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 yoluyla giri\u015f yaparak Akdeniz\u2019de yay\u0131lmaya ba\u015fl\u0131yor. Ayr\u0131ca akuak\u00fclt\u00fcr yoluyla giri\u015f yapanlar\u0131 var.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201cSON OLARAK ERDEK\u2019TE TESP\u0130T ETT\u0130K\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Katil yosunun ilk olarak 1980\u2019lerden itibaren Bat\u0131 Akdeniz\u2019de g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131na, T\u00fcrkiye\u2019de ise Avusturalya k\u00f6kenli olan ilk kayd\u0131n\u0131n \u0130skenderun K\u00f6rfezi\u2019nden 2007\u2019de yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na de\u011finen Ta\u015fk\u0131n, daha sonra bat\u0131ya do\u011fru yay\u0131l\u0131m g\u00f6sterdi\u011fini, Antalya ve K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n ard\u0131ndan \u0130zmir\u2019de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, son olarak da kendileri taraf\u0131ndan Erdek\u2019ten rapor edildi\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n<p>Ta\u015fk\u0131n, \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cYay\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 asl\u0131nda Bat\u0131 Akdeniz\u2019e do\u011fru s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken bir yandan da kuzeye do\u011fru gitti\u011fini, \u0130zmir K\u00f6rfezi\u2019ne, oradan \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131\u2019ndan Marmara\u2019ya giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck ve \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir alanda, posidonia (deniz \u00e7ay\u0131r\u0131) i\u00e7inde bulduk. T\u00fcr\u00fcn kaydedildi\u011fi yerler asl\u0131nda tuzlulu\u011fu y\u00fcksek b\u00f6lgeler. Marmara\u2019da ise tuzluluk daha d\u00fc\u015f\u00fck oranda. Marmara\u2019da kaydetti\u011fimiz yer binde 23 gibi bir tuzluluk b\u00f6lgesi, buna da adaptasyon sa\u011flam\u0131\u015f ve yay\u0131lmaya ba\u015fl\u0131yor. Marmara\u2019da tespit etti\u011fimiz derinlik 3-4 metrelerde. \u015eu anda Marmara i\u00e7in geni\u015f alanlara yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemiyoruz, sadece 1 noktada tespit ettik ancak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te ayn\u0131 noktay\u0131 takip edece\u011fiz. Yay\u0131l\u0131\u015f alan\u0131n\u0131 geni\u015fletti\u011fini g\u00f6rme, \u00f6rt\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcksek bulma ihtimalimiz var. Ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerde Ege ve Akdeniz\u2019den b\u00f6yle bir tecr\u00fcbemiz var.\u201d<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/06\/yosun2.1_23148798.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>\u201cKARADEN\u0130Z\u2019DE G\u00d6R\u00dcLEB\u0130LME \u0130HT\u0130MAL\u0130 VAR\u201d<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcr\u00fcn Marmara Denizi\u2019nin tuzluluk oran\u0131na adapte oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Ta\u015fk\u0131n, \u201cKaradeniz\u2019de binde 15 ile 18 aras\u0131nda bir tuzluluk var, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te Marmara Denizi\u2019ne adaptasyonunu sa\u011flad\u0131ktan sonra Karadeniz\u2019de g\u00f6r\u00fclebilme ihtimali var. Marmara ile Karadeniz\u2019i bir eko b\u00f6lge olarak ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda yava\u015f yava\u015f buraya do\u011fru \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz\u201d de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u2018KAT\u0130L YOSUN\u2019UN VERD\u0130\u011e\u0130 ZARARLAR NELER?<\/strong><\/p>\n<p>Ta\u015fk\u0131n, \u2018katil yosun\u2019un deniz ekosistemine verdi\u011fi zararlar hakk\u0131nda \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n<p>\u201cYerli t\u00fcrlerin \u00fczerini, ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 kapl\u0131yor, onlar\u0131n yerini almaya ba\u015fl\u0131yorlar. Do\u011fal olarak oradaki habitat bozuluyor ve denge bozuldu\u011fu i\u00e7in de yerli t\u00fcrler bundan olumsuz etkileniyor. \u00d6zellikle deniz \u00e7ay\u0131r\u0131n\u0131n yerini alm\u0131\u015fsa oradaki bal\u0131k t\u00fcrlerine ve di\u011fer canl\u0131lara ciddi anlamda zarar\u0131 dokundu\u011funu biliyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re, binden fazla t\u00fcre ev sahipli\u011fi yap\u0131yor.\u201d<\/p>\n<p>T\u00fcr\u00fcn, Bat\u0131 Akdeniz\u2019de \u00fczerinin \u00f6rt\u00fclerek yay\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131 engelleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bulundu\u011funu bildiren Ta\u015fk\u0131n, denizel ortamda bunu ba\u015farman\u0131n \u00e7ok zor oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n<p><strong>\u201cGEM\u0130LER\u0130N BALAST SULARINA D\u0130KKAT\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Ta\u015fk\u0131n, m\u00fccadele y\u00f6ntemleri konusunda \u015fu \u00f6nerilerde bulundu:<\/p>\n<p>\u201cGemi balast sular\u0131n\u0131n bo\u015falt\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek veya kontrol\u00fcn\u00fc ciddi bir \u015fekilde yapmak gerekiyor. Karasal bask\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, yabanc\u0131 t\u00fcrlerin giri\u015finde etken. K\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131, denizdeki tuzluluk art\u0131\u015f\u0131n\u0131 engelleyece\u011fiz, balast sular\u0131n\u0131 kontrol edece\u011fiz. Ancak bu \u015fekilde bunlar\u0131n ortamdan \u00e7ekildi\u011fini g\u00f6rebiliriz. Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k faaliyetlerini daha d\u00fczg\u00fcn, y\u00f6netmeliklere uygun bir \u015fekilde yaparsak denizel ekosistemlerimizi koruyabiliriz.\u201d<\/p>\n<p>Denizel ortam\u0131n korunmas\u0131 gerekti\u011fini dile getiren Ta\u015fk\u0131n, s\u00f6zlerini, \u201cBu tamamen bizim elimizde, deniz ekosisteminde deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131 ve makroalgler \u00f6nemli bir konumda. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi m\u00fccadelemizde ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in koruma alanlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131rmam\u0131z gerekiyor.\u201d diye tamamlad\u0131. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Denizlerdeki yay\u0131lma h\u0131z\u0131 nedeniyle &#8216;katil yosun&#8217; olarak adland\u0131r\u0131lan istilac\u0131 t\u00fcr\u00fc Marmara Denizi&#8217;nde tespit eden Prof. Dr. Erg\u00fcn Ta\u015fk\u0131n, t\u00fcr\u00fcn Marmara Denizi&#8217;ne adaptasyonunu sa\u011flad\u0131ktan sonra Karadeniz&#8217;de g\u00f6r\u00fclebilme ihtimali oldu\u011funu bildirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":94044,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[12124,527,1894,748,5149],"class_list":["post-94043","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-caulerpa","tag-deniz","tag-taskin","tag-tur","tag-turler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94043","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94043"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94043\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94045,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94043\/revisions\/94045"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/94044"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94043"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94043"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94043"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}