{"id":94551,"date":"2023-06-07T08:51:03","date_gmt":"2023-06-07T08:51:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=94551"},"modified":"2023-06-07T08:51:03","modified_gmt":"2023-06-07T08:51:03","slug":"bircok-mutfakta-var-plastik-kesme-tahtasi-tehlikesine-dikkat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=94551","title":{"rendered":"Bir\u00e7ok mutfakta var\u2026 \u2018Plastik kesme tahtas\u0131\u2019 tehlikesine dikkat"},"content":{"rendered":"<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) Genel Kurulu taraf\u0131ndan 2018\u2019de al\u0131nan kararla, 7 Haziran, \u201cD\u00fcnya G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi G\u00fcn\u00fc\u201d olarak kabul edildi ve insanlar\u0131n yeterli g\u0131daya ula\u015fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bu g\u0131dalar\u0131n sa\u011fl\u0131k y\u00f6n\u00fcnden g\u00fcvenli olmalar\u0131n\u0131n da temel bir hak oldu\u011funa vurgu yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ko\u015fullarda \u00fcretilmeyen g\u0131dalar, hastal\u0131k yapan bakteri, vir\u00fcs, parazit ya da kimyasallar ta\u015f\u0131yabilirken son y\u0131llarda artan plastik kullan\u0131m\u0131yla birlikte g\u0131dalarda mikroplasti\u011fe de rastlanmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>ABD\u2019deki Victoria \u00dcniversitesi\u2019nde g\u00f6revli akademisyenler taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada, bir ki\u015finin yeme-i\u00e7me faaliyetinden kaynakl\u0131 y\u0131ll\u0131k mikroplastik t\u00fcketiminin ya\u015fa ve cinsiyete ba\u011fl\u0131 olarak 39 bin ila 52 bin par\u00e7ac\u0131k aras\u0131nda oldu\u011fu saptand\u0131. Buna inhalasyon, yani nefes al\u0131p verme s\u0131ras\u0131nda yutulan plastikler de eklendi\u011finde miktar\u0131n 74 bin ila 121 bin par\u00e7ac\u0131\u011fa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/p>\n<p><strong>FARKLI YERLERDEN TEM\u0130N ED\u0130LEREK ARA\u015eTIRILDI<\/strong><\/p>\n<p>Paketli g\u0131dalar, haz\u0131rlanma ve paketlenme i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda mikroplasti\u011fe maruz kal\u0131rken, paketli olmasalar dahi servise haz\u0131rl\u0131k s\u0131ras\u0131nda plastik y\u00fczeylerde kesme i\u015fleminden ge\u00e7meleri, baz\u0131 g\u0131dalar\u0131n plastik y\u00fck\u00fcn\u00fc art\u0131rabiliyor.<\/p>\n<p>Kokore\u00e7, kebap ve b\u00f6rek gibi g\u0131dalar\u0131n plastik y\u00fczeylerde kesilmesinin mikroplastik y\u00fck\u00fcne etkisini ara\u015ft\u0131ran \u0130stanbul \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00c7evre Biyolojisi ve Ekolojisi Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Oya \u00d6zulu\u011f, \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda, plastik tezgah \u00fczerinde kesildi\u011finden emin oldu\u011fu \u00fcr\u00fcnleri farkl\u0131 i\u015fletmecilerden temin ederek inceledi\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n detaylar\u0131n\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 AA muhabiriyle payla\u015fan \u00d6zulu\u011f, g\u0131dalardaki mikroplastiklerin tespitinde \u00f6zel filtreler ve cihazlar kulland\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n<p>Urfa kebab\u0131 hem \u00e7i\u011f hem de pi\u015fmi\u015f olarak, kokore\u00e7 ve b\u00f6re\u011fi ise pi\u015fmi\u015f olarak sat\u0131n al\u0131p incelediklerini aktaran \u00d6zulu\u011f, Urfa kebab\u0131n 100 gram\u0131nda ortalama 52, kokore\u00e7te 470, b\u00f6rekte ise 830 mikroplastik par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131na rastlad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><strong>KOKORE\u00c7 \u0130LK SIRADA<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6zulu\u011f, \u201cB\u00f6re\u011fin par\u00e7a say\u0131s\u0131 \u00e7ok fazla ama milimetrik olarak par\u00e7alar\u0131n boyutlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bakarsak kokore\u00e7ten daha az bir miktarda oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliyoruz. O y\u00fczden par\u00e7a say\u0131s\u0131yla beraber boyutlar\u0131n da \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek isterim.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Tespit ettikleri mikroplastiklerin boyutlar\u0131 hakk\u0131nda da bilgi veren \u00d6zulu\u011f, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<br \/>\u201cUrfa kebab\u0131n 100 gram\u0131nda 0,087 milimetre yani bir sa\u00e7 teli \u00e7ap\u0131nda ve 8.47 milimetre uzunlu\u011funda plastik t\u00fcketmi\u015f oluyoruz. 8 milimetre bir santime yak\u0131nd\u0131r. Bu, bir sefer yedi\u011finizde, 100 gram Urfa kebaptaki en az miktar. Kokorece bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, iki ince sa\u00e7 teli eninde diyebilirim, 0,1 milimetre eninde ve 110 milimetre boyutunda. Yani kokore\u00e7te de 10 santimetreye yak\u0131n uzunlukta, yedi\u011fimiz plastik var demektir.<\/p>\n<p>B\u00f6rekte de buna yak\u0131n 6 santimetreye yak\u0131n bir boy uzunlu\u011fu var. Yine bir sa\u00e7 teli inceli\u011finde ve 6 santimetre ama bu dedi\u011fim gibi, 100 gram i\u00e7in ve bir sefer yedi\u011finizde bedeninize girebilecek plastik miktar\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Urfa kebab\u0131 hem \u00e7i\u011f hem de pi\u015fmi\u015f olarak incelediklerinde, her iki \u015fekilde de yakla\u015f\u0131k ayn\u0131 miktarda plastik tespit ettiklerini aktaran \u00d6zulu\u011f, kokorecin k\u00f6m\u00fcrde pi\u015firilmesi nedeniyle i\u00e7inde k\u00f6m\u00fcr par\u00e7alar\u0131na rastlad\u0131klar\u0131n\u0131 ve kokore\u00e7teki mikroplastikleri tespit ederken di\u011fer \u00fcr\u00fcnlere oranla daha \u00e7ok zorland\u0131klar\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n<p>S\u0131ralamay\u0131, tespit edilen mikroplastiklerin boyutlar\u0131na g\u00f6re yapt\u0131klar\u0131nda ilk s\u0131rada kokore\u00e7, ikinci s\u0131rada b\u00f6rek, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada da Urfa kebab\u0131n geldi\u011fini i\u015faret eden \u00d6zulu\u011f, \u201cPlastik tezgahlar \u00fczerinde i\u015flem g\u00f6rm\u00fc\u015f b\u00f6rek, kokore\u00e7 ya da Urfa kebaptan her hafta sadece biri t\u00fcketildi\u011finde bir y\u0131lda iki sa\u00e7 eninde ve 5 metreden biraz fazla uzunlukta bir plastik y\u00fck\u00fc v\u00fccuda al\u0131n\u0131yor.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>\u201cA\u011eA\u00c7, BAMBU YA DA CAM ALTERNAT\u0130F OLAB\u0130L\u0130R\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Plastik tezgahlar\u0131n, esnaf taraf\u0131ndan, mevzuata uygun ve kolay temizlenebilir olmas\u0131 nedeniyle tercih edildi\u011fine de\u011finen \u00d6zulu\u011f, i\u015fletmelerin, plasti\u011fe alternatif olarak kullanabilece\u011fi \u00fcr\u00fcnler bulundu\u011funu kaydetti.<\/p>\n<p>\u00d6zulu\u011f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201c\u0130\u015fletmeler e\u011fer halka daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00fcr\u00fcn sunmak istiyorsa daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve do\u011fal olan malzemelere y\u00f6nelebilirler. A\u011fa\u00e7, bambu veya cam olabilir. Art\u0131k yeni yeni, san\u0131r\u0131m porselen \u00fcr\u00fcnler de piyasada var. Ev i\u00e7erisinde kesme i\u015flemleri yap\u0131l\u0131yorsa plastikten uzak durulmal\u0131. Plasti\u011fi hepimiz kullan\u0131yoruz. Hepimizin evinde plastikler var ama pi\u015ftikten sonra ya da pi\u015fmeden \u00f6nce kesme i\u015flemlerinde plasti\u011fin kullan\u0131lmamas\u0131 gerekiyor.\u201d<\/p>\n<p>G\u0131da g\u00fcvenli\u011fiyle ilgili bir fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n devam etmesinin \u00f6nemini vurgulayan \u00d6zulu\u011f, g\u0131dayla temas halinde olan plastik \u00fcr\u00fcnlerin kanunlar baz\u0131nda kullan\u0131m\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi ve uygun bir prosed\u00fcr haline getirilmesi gerekti\u011fi de\u011ferlendirmesinde bulundu. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130stanbul \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00c7evre Biyolojisi ve Ekolojisi Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Oya \u00d6zulu\u011f, servise haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131nda plastik y\u00fczeylerde kesilen besinlerde \u00e7ok say\u0131da mikroplastik (MP) par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131na rastlad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. En \u00e7ok kokore\u00e7 ve b\u00f6rekte mikroplasti\u011fe rastland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":94552,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[1209,2596,7062,154,1912],"class_list":["post-94551","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-gida","tag-kokorec","tag-parca","tag-plastik","tag-sira"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94551"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94551\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94553,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94551\/revisions\/94553"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/94552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}