{"id":94569,"date":"2023-06-07T09:05:03","date_gmt":"2023-06-07T09:05:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=94569"},"modified":"2023-06-07T09:05:03","modified_gmt":"2023-06-07T09:05:03","slug":"evrenin-en-uzak-galaksisinde-organik-molekuller-tespit-edildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=94569","title":{"rendered":"Evrenin en uzak galaksisinde organik molek\u00fcller tespit edildi"},"content":{"rendered":"<p>Science Daily\u2019nin haberine g\u00f6re, Urbana-Champaign Illinois \u00dcniversitesi Astronomi ve Fizik Profes\u00f6r\u00fc Joaquin Vieira ve ekibi, ABD Ulusal Bilim Vakf\u0131\u2019n\u0131n (NSF) G\u00fcney Kutup Teleskobu (SPT) taraf\u0131ndan \u00f6nceden tespit edilen ve toz bulutuyla \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f galaksi olarak tan\u0131mlanan SPT0418-47 \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Webb Teleskobu verileri yard\u0131m\u0131yla, evrenin en eski d\u00f6nemlerine ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen galaksi SPT0418-47\u2019de karma\u015f\u0131k organik molek\u00fcl izleri buldu. Verileri inceleyen bilim insanlar\u0131, SPT0418-47\u2019deki gazlar\u0131n a\u011f\u0131r elementleri i\u00e7erdi\u011fini, bunun da pek \u00e7ok y\u0131ld\u0131z\u0131n zaman i\u00e7inde olu\u015fup yok oldu\u011funu ve tekrar olu\u015ftu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, s\u00f6z konusu gazlarda, \u201cpolisiklik aromatik hidrokarbon (PAH)\u201d molek\u00fclleri bulundu\u011funu, karbon zincirlerinden olu\u015fan bu organik molek\u00fcllerin, ya\u015fam\u0131n en erken bi\u00e7imleri i\u00e7in temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131 olarak kabul edildi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>PAH molek\u00fclleri, D\u00fcnya\u2019da, i\u00e7ten yanmal\u0131 motorlar\u0131n egzoz gazlar\u0131nda ya da orman yang\u0131nlar\u0131 sonucunda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan gazlarda bulunuyor.<\/p>\n<p><b>GALAKS\u0130LER\u0130N NASIL OLU\u015eTUKLARINA DA\u0130R B\u0130LG\u0130LER VER\u0130YOR<\/b><\/p>\n<p>Phadke konu ile ilgili a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, \u201cYeni spektroskopik veriler, galaksinin atomik ve molek\u00fcler bile\u015fimini g\u00f6zlemlememizi sa\u011flayarak galaksilerin olu\u015fumu, ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcleri ve nas\u0131l geli\u015ftikleri hakk\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bilgiler veriyor\u201d ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Vieira, a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u201cBu proje, y\u00fcksek lisans yapt\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemde, tozla gizlenmi\u015f ve tespit edilmesi zor olan \u00e7ok uzak galaksileri incelerken ba\u015flad\u0131. Toz tanecikleri, Evren\u2019de \u00fcretilen y\u0131ld\u0131z radyasyonunun yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131n\u0131 emerek yeniden yay\u0131nl\u0131yor. Bu da uzak nesnelerden gelen k\u0131z\u0131l\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131 son derece zay\u0131f veya tespit edilemez hale getiriyor\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<p><b>DO\u011eANIN B\u00dcY\u00dcTEC\u0130<\/b><\/p>\n<p>Galaksinin (SPT0418-47) D\u00fcnya\u2019ya uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 12,5 milyar \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 oldu\u011fu, bunun da galaksinin, evrenin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan 1,5 milyar y\u0131l sonra olu\u015ftu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fi kaydedildi.<br \/>S\u00f6z konusu galaksinin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u201cEinstein Halkas\u0131\u201d etkisiyle y\u00fczde 30-35 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc tespit edildi.<\/p>\n<p>Yeni ara\u015ft\u0131rmada, Webb Teleskobu\u2019nun \u201cdo\u011fan\u0131n b\u00fcy\u00fcteci\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan bir olgu sonucu meydana gelen bir tespit yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Vieira, \u201cBu b\u00fcy\u00fctme etkisi, iki galaksinin D\u00fcnya\u2019n\u0131n konumuna g\u00f6re m\u00fckemmel bir \u015fekilde hizalanmas\u0131yla olu\u015fuyor. Arkadaki galaksiden gelen \u0131\u015f\u0131k, \u00f6ndeki galaksinin \u00e7ekimi nedeniyle \u201cEinstein halkas\u0131\u201d ad\u0131 verilen bir etkiyle b\u00fck\u00fclerek y\u00fcz\u00fck \u015feklini al\u0131yor ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc b\u00fcy\u00fcyor\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilim insanlar\u0131, James Webb Uzay Teleskobu&#8217;ndan al\u0131nan verileri inceleyerek D\u00fcnya&#8217;ya 12 milyar \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131kta bulunan SPT0418-47 adl\u0131 galakside organik molek\u00fcller tespit etti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":94570,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[2097,2656,367],"class_list":["post-94569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-galaksi","tag-molekul","tag-tespit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94569"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94571,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94569\/revisions\/94571"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/94570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}