{"id":9502,"date":"2022-07-18T09:36:03","date_gmt":"2022-07-18T09:36:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=9502"},"modified":"2022-07-18T09:36:03","modified_gmt":"2022-07-18T09:36:03","slug":"prof-dr-bektas-sumelada-yanlis-strateji-izlendi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=9502","title":{"rendered":"Prof. Dr. Bekta\u015f: S\u00fcmela\u2019da yanl\u0131\u015f strateji izlendi"},"content":{"rendered":"<p><b>Trabzon&#8217;un Ma\u00e7ka il\u00e7esi Karada\u011f eteklerindeki S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131&#8217;nda ta\u015f d\u00fc\u015fmesi sonucu 2 turistin yaralanmas\u0131 ile sonu\u00e7lanan olay\u0131n ard\u0131ndan 6 y\u0131l s\u00fcren, kayal\u0131klar\u0131n jeolojik ve jeoteknik bak\u0131mdan ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendirilmesi projesi, yeniden g\u00fcndeme geldi.<\/b><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nemli tarihi, turistik ve inan\u00e7 mekanlar\u0131ndan olan, yerli ve yabanc\u0131 binlerce turistin ziyaret etti\u011fi, UNESCO D\u00fcnya Miras Ge\u00e7ici Listesi\u2019nde yer alan, Trabzon\u2019un Ma\u00e7ka il\u00e7esi Karada\u011f eteklerindeki S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019nda; 2016 y\u0131l\u0131n\u0131n \u015eubat ay\u0131nda restorasyon, \u00e7evre d\u00fczenlemesi, kayal\u0131klar\u0131n jeolojik ve jeoteknik bak\u0131mdan ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendirilmesi projesi ba\u015flat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Kaya d\u00fc\u015fme riskine kar\u015f\u0131 yama\u00e7taki riskli par\u00e7a ve bloklar patlatma y\u00f6ntemi ile d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek \u0131slah \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131ld\u0131. End\u00fcstriyel da\u011fc\u0131lar, ta\u015f d\u00fc\u015fmelerine kar\u015f\u0131 yama\u00e7lar\u0131 \u00e7elik a\u011flarla \u00f6r\u00fcp, g\u00fc\u00e7lendirdi.<\/p>\n<p><strong>360 TONLUK KAYA TEHD\u0130D\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Ziyarete 1 Kas\u0131m\u2019da 4\u2019\u00fcnc\u00fc kez kapat\u0131lan manast\u0131r giri\u015finde tehlike olu\u015fturan 360 tonluk kaya k\u00fctlesi, \u00e7elik a\u011f ile boh\u00e7alama y\u00f6ntemiyle yerine sabitlendi ancak kaya blokunda s\u00fcren risk nedeniyle yeni bir tedbirin al\u0131nmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bunun \u00fczerine manast\u0131r\u0131n giri\u015f kap\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde yer alan kaya bloku, 16 metrelik \u00e7elik kaz\u0131klarla yamaca sabitlendi.<\/p>\n<p><strong>YANLI\u015e STRATEJ\u0130 \u0130ZLEND\u0130\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Kaya d\u00fc\u015fmesini \u00f6nleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yanl\u0131\u015f strateji izlendi\u011fini \u00f6ne s\u00fcren\u00a0jeoloji m\u00fchendisi Prof. Dr. Osman Bekta\u015f, \u201cManast\u0131r\u0131 daha g\u00fcvenli hale getirmek i\u00e7in yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda yanl\u0131\u015f strateji izlendi. Restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmadan \u00f6nce manast\u0131rda herhangi bir kaza, ta\u015f d\u00fc\u015fmesi veya birisinin yaralanmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildi. B\u00f6lgede \u2018tektonik k\u0131r\u0131k\u2019 dedi\u011fimiz; jeolojik yap\u0131da 3 farkl\u0131 do\u011frultuda \u00e7ok derin k\u0131r\u0131klar var. Bunlar kuzeybat\u0131, kuzeydo\u011fu ve do\u011fu-bat\u0131 do\u011frultulu tektonik k\u0131r\u0131klar. Bunlar \u00e7ok derin kayalar\u0131, kesen k\u0131r\u0131klard\u0131r. Bu k\u0131r\u0131klar, S\u00fcmela yamac\u0131n\u0131n blok \u015feklinde olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Bir de yamac\u0131n e\u011fimi var, grative etkisiyle bu bloklar zaman zaman d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bunu \u00f6nlemek i\u00e7in ask\u0131daki kayalar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp, patlatt\u0131lar. Bu \u00e7al\u0131\u015fma sonu\u00e7 almad\u0131\u00a0\u00e7\u00fcnk\u00fc arkadan yine kayalar d\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u201d dedi.<\/p>\n<p>Giri\u015f kap\u0131s\u0131n\u0131n \u00fczerindeki devasa blokun d\u00fc\u015febilece\u011fini belirten Prof. Dr. Bekta\u015f, \u201cPatlatmalar veya kaya d\u00fc\u015f\u00fcrmeleri zaman\u0131nda olmasayd\u0131 \u015fimdi bu kadar tehlikeli olmayacakt\u0131. \u015eimdi ister istemez sabitleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 var, kayay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcremiyorlar. En do\u011fru sonu\u00e7,\u00a0boh\u00e7alama y\u00f6ntemiydi. Ba\u015flang\u0131\u00e7tan bu yana boh\u00e7alama yap\u0131lsayd\u0131; bug\u00fcne kadar 4 kere kapatmaya da gerek olmayacak ve \u00e7ok daha sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131l\u0131rd\u0131\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>KIRIKLAR ZAMANLA GEN\u0130\u015eLEYECEK\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Yama\u00e7 \u0131slah\u0131 s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lan patlatma ve kaya d\u00fc\u015f\u00fcrmelerin daha derin k\u0131r\u0131klar olu\u015fturabilece\u011fini belirten Prof. Dr. Bekta\u015f, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cPatlatman\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7ta yap\u0131lmamas\u0131 gerekirdi. \u2018Patlatma yapmad\u0131k\u2019 dediler ama bizzat \u015fahit oldum. Bu patlatmalar yama\u00e7taki bloklar\u0131n hareketlenmesine neden oldu. D\u00fc\u015fen ve arkadan yeniden sabit olmayan bloklar\u0131n yeniden hareketlenmesi s\u00f6z konusu. Orada kaya d\u00fc\u015fmesini kesinlikle \u00f6nlemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Y\u00fczeydeki kayalar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmek ile \u2018Kaya d\u00fc\u015fmesini \u00f6nledik, buray\u0131 ebediyen g\u00fcvenli hale getirdik\u2019 demek; s\u00f6z konusu olamaz. K\u0131r\u0131klar \u00e7ok derin. Ayr\u0131ca \u0131s\u0131 fark\u0131 ve ya\u011f\u0131\u015flar oldu\u011fu ve karlar eridi\u011fi s\u00fcrece k\u0131r\u0131klar zamanla geni\u015fleyecek ve yeni kaya bloklar\u0131 d\u00fc\u015fmeye ba\u015flayacak. Kaya d\u00fc\u015f\u00fcrmek ve patlatmak yerine demir halat ve \u00e7elikler ile beraber boh\u00e7alama dedi\u011fimiz, kaplama y\u00f6ntemine gidilseydi; bu sorun \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olurdu. K\u0131sa zamanda \u00e7ok daha az parayla ve g\u00fcvenli \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Bir restorasyonun bu kadar s\u00fcrmesi teknik a\u00e7\u0131dan sorgulanabilecek bir meseledir.\u201d<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/18\/resim1_20906364.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>S\u00dcMELA MANASTIRI\u2019NDA 72 ODA<\/strong><\/p>\n<p>Ma\u00e7ka il\u00e7esinde Karada\u011f\u2019\u0131n Alt\u0131ndere Vadisi\u2019ne bakan ete\u011finde, yakla\u015f\u0131k 300 metre y\u00fckseklikteki ormanda kayalar\u0131n oyulmas\u0131yla yap\u0131lan S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131, halk aras\u0131nda \u2018Meryem Ana\u2019 ad\u0131yla da biliniyor. Hakk\u0131nda \u00e7e\u015fitli rivayetler de bulunan ve kurulu\u015fu bilimsel verilere g\u00f6re, 13\u2019\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131la uzanan tarihi manast\u0131rda, hizmet birimleri, misafirhane, mutfak ve ayazman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda toplam 72 oda bulunuyor. 88 y\u0131l sonra manast\u0131rda 2010\u2019da binlerce ki\u015finin kat\u0131l\u0131m\u0131yla d\u00fczenlenen ayini, Fener Rum Patri\u011fi Bartholomeos y\u00f6netti. (DHA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trabzon&#8217;un Ma\u00e7ka il\u00e7esi Karada\u011f eteklerindeki S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131&#8217;nda ta\u015f d\u00fc\u015fmesi sonucu 2 turistin yaralanmas\u0131 ile sonu\u00e7lanan olay\u0131n ard\u0131ndan 6 y\u0131l &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9503,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[317,436,2840,2839,2841],"class_list":["post-9502","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-calisma","tag-kaya","tag-kiriklar","tag-manastir","tag-patlatma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9502"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9502\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9504,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9502\/revisions\/9504"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}