{"id":95809,"date":"2023-06-09T11:35:04","date_gmt":"2023-06-09T11:35:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=95809"},"modified":"2023-06-09T11:35:04","modified_gmt":"2023-06-09T11:35:04","slug":"covid-19-kisitlamalari-yabani-memelilerin-aliskanliklarini-degistirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=95809","title":{"rendered":"COVID-19 k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 yabani memelilerin al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi"},"content":{"rendered":"<p>Hollanda Radbord \u00dcniversitesinden ekolog Dr. Marlee Tucker liderli\u011finde, Senckenberg Biyo\u00e7e\u015fitlilik ve \u0130klim Ara\u015ft\u0131rma Merkezi ve Frankfurt Goethe \u00dcniversitesinden Dr. Thomas Mueller, ABD Utah \u00dcniversitesi ve Ko\u00e7 \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi, KuzeyDo\u011fa Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. \u00c7a\u011fan \u015eekercio\u011flu ile 5 k\u0131ta ve 34 \u00fclkeden bilim insanlar\u0131, COVID-19 d\u00f6neminde uygulanan k\u0131s\u0131tlama, soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasaklar\u0131n\u0131n d\u00fcnyadaki 43 kara memeli t\u00fcr\u00fc \u00fczerindeki etkilerini inceledi.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmada, 43 farkl\u0131 kara memelisi, toplamda 2 bin 300 birey GPS vericileriyle takip edilip hareketleri de\u011ferlendirildi.<\/p>\n<p>\u015eekercio\u011flu, AA muhabirine, COVID-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n korkun\u00e7 bir felaket oldu\u011funu ve milyonlarca insan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6nemin kendilerine e\u015fsiz bir do\u011fal deney imkan\u0131 verdi\u011fini belirten \u015eekercio\u011flu, salg\u0131n s\u00fcrecinde bas\u0131nda hayvanlar\u0131n \u015fehirlere indi\u011fini g\u00f6rd\u00fcklerini ifade etti.<\/p>\n<p><b>\u015eEH\u0130R MERKEZLER\u0130NDE DA\u011e ASLANLARI<\/b><\/p>\n<p>\u015eili\u2019nin ba\u015fkenti Santiago\u2019da \u015fehir merkezinde da\u011f aslanlar\u0131n\u0131n bile g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiren \u015eekercio\u011flu, \u201cBilimsel olarak bunu ara\u015ft\u0131rmak istedik. KuzeyDo\u011fa Derne\u011fi olarak Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 izni, DKMP Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u015fbirli\u011fiyle b\u00f6lgede 2011 y\u0131l\u0131ndan bu yana GPS tasmalar\u0131yla takip etti\u011fimiz bozay\u0131, kurt ve va\u015fak verileriyle T\u00fcrkiye\u2019den bu projeye tek kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flad\u0131k. Biz zaten COVID \u00f6ncesinde de takip etti\u011fimiz i\u00e7in bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f olduk\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u015eekercio\u011flu, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda en s\u0131k\u0131 karantina ve yasaklar\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 2020 Ocak ve may\u0131s aylar\u0131ndaki hayvan hareketlerini bir \u00f6nceki senenin ayn\u0131 d\u00f6nemindeki hayvan hareketleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n<p>\u201cBu s\u00fcre\u00e7te 10 g\u00fcnl\u00fck dilimleri 2019 y\u0131l\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131k\u201d diyen \u015eekercio\u011flu, \u015fu bilgileri verdi:<br \/>\u201cBunun sonucunda g\u00f6rd\u00fck ki s\u0131k\u0131 karantina uygulanan b\u00f6lgelerde hayvan hareketleri y\u00fczde 73 daha artm\u0131\u015f. Yani insan bask\u0131s\u0131 azal\u0131nca hayvanlar yeni yerleri ke\u015ffetmeye ba\u015flam\u0131\u015f. Normalde kullanmak istedikleri alanlar\u0131 insan korkusundan kullanamad\u0131klar\u0131 alanlara yay\u0131lm\u0131\u015f. Yine en s\u0131k\u0131 karantina uygulanan yerlerde hayvanlar kara yollar\u0131na y\u00fczde 36 daha fazla yakla\u015fm\u0131\u015f. \u00c7\u00fcnk\u00fc araba trafi\u011fi azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in korkular\u0131 azalm\u0131\u015f. \u00d6te yandan, az yasakl\u0131 ya da hi\u00e7 yasak uygulanmayan b\u00f6lgelerde insanlar do\u011fal a\u00e7\u0131k alanlara fazla gitmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 i\u00e7in hayvanlar\u0131n hareketlerinin azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck.\u201d<\/p>\n<p>Hayvanlar\u0131n insan hareketinin az oldu\u011fu yerlerde do\u011fal alanlar\u0131 daha fazla kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan \u015eekercio\u011flu, \u201c\u0130nsanlar\u0131n fazla oldu\u011fu yerlerde hayvan hareketinin azald\u0131\u011f\u0131 tespit edildi. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, bize do\u011fay\u0131 koruma a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu ve \u00fcmitli bir sonu\u00e7 verdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, hayvanlar\u0131n insan davran\u0131\u015flar\u0131ndaki de\u011fi\u015fikli\u011fe an\u0131nda tepki verdi\u011fini g\u00f6steriyor. COVID olmadan da Sar\u0131kam\u0131\u015f ormanlar\u0131nda insan faaliyetini azalt\u0131rsak b\u00f6lgedeki yaban hayat\u0131nda bunun an\u0131nda etkisi olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Bu a\u00e7\u0131dan da s\u00f6ylemek isterim ki Sar\u0131kam\u0131\u015f ormanlar\u0131ndaki a\u011fa\u00e7 kesimini bir an \u00f6nce bitirelim. Bu bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmaya Kars-Sar\u0131kam\u0131\u015f ormanlar\u0131ndaki bozay\u0131 verileriyle kat\u0131lmam\u0131z bizi gururland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r\u201d diye konu\u015ftu. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilim insanlar\u0131, COVID-19 salg\u0131n\u0131 d\u00f6neminin ilk aylar\u0131nda uygulanan k\u0131s\u0131tlama ve soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasaklar\u0131 s\u00fcrecinde kara memelilerinin davran\u0131\u015flar\u0131nda farkl\u0131l\u0131k olu\u015ftu\u011funu ve bu canl\u0131lar\u0131n y\u00fczde 73 daha fazla hareket ettiklerini belirledi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":95810,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[12246,244,500,1165,12245],"class_list":["post-95809","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-hareketleri","tag-hayvan","tag-insan","tag-kara","tag-sekercioglu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95809"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95809\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95811,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95809\/revisions\/95811"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/95810"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}