{"id":95939,"date":"2023-06-09T15:05:04","date_gmt":"2023-06-09T15:05:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=95939"},"modified":"2023-06-09T15:05:04","modified_gmt":"2023-06-09T15:05:04","slug":"inci-kefalinin-goc-yolundaki-en-buyuk-cay-kuruma-noktasina-geldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=95939","title":{"rendered":"\u0130nci kefalinin g\u00f6\u00e7 yolundaki en b\u00fcy\u00fck \u00e7ay kuruma noktas\u0131na geldi"},"content":{"rendered":"<p>Van G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn tuzlu ve sodal\u0131 suyunda ya\u015fayabilen ve nesli koruma alt\u0131nda olan inci kefalinin \u00fcreme d\u00f6nemi nedeniyle 15 Nisan-15 Temmuz tarihleri aras\u0131 uygulanan av yasa\u011f\u0131 s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Alaska\u2019daki somon bal\u0131klar\u0131 gibi ak\u0131nt\u0131n\u0131n tersine y\u00fcz\u00fcp u\u00e7arcas\u0131na derelere ak\u0131n eden inci kefalleri bu s\u00fcre\u00e7te g\u00f6lden \u00e7\u0131k\u0131p tatl\u0131 sularda \u00fcremelerini ger\u00e7ekle\u015ftirdikten sonra Van G\u00f6l\u00fc\u2019ne geri d\u00f6n\u00fcyor. G\u00f6\u00e7 s\u0131ras\u0131nda verdi\u011fi m\u00fccadele ilgiyle izlenen inci kefallerinin korunmas\u0131 i\u00e7in de Tar\u0131m ve Orman \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, jandarma, polis ve zab\u0131ta ekipleri 7 g\u00fcn 24 saat n\u00f6bet tutuyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin farkl\u0131 illerinden \u00e7ok say\u0131da ki\u015fi de inci kefalinin g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fc izlemek i\u00e7in Erci\u015f il\u00e7esindeki Deli\u00e7ay\u2019a geliyor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/09\/inci9.1_23169261-660x373.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>K\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve buna ba\u011fl\u0131 olarak ya\u015fanan kurakl\u0131k ayn\u0131 zamanda yanl\u0131\u015f sulama y\u00f6ntemleri nedeniyle b\u00f6lgedeki baz\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n debileri \u00e7ok d\u00fc\u015ft\u00fc. Hen\u00fcz \u00fcreme g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fc tamamlamayan inci kefalleri ise debileri son y\u0131llar\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck seviyesinde olan derelerde ya\u015fam m\u00fccadelesi vermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Bal\u0131klar\u0131n en \u00f6nemli su kaynaklar\u0131n\u0131 olu\u015fturan Erci\u015f il\u00e7esindeki Deli \u00c7ay\u2019\u0131n debisi \u00e7ok d\u00fc\u015ferken, Muradiye il\u00e7esindeki Bendimahi \u00c7ay\u0131 ise neredeyse kuruma noktas\u0131na geldi.<br \/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/09\/inci3.1_23169271-1.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Van Y\u00fcz\u00fcnc\u00fc Y\u0131l \u00dcniversitesi Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Dr. Mustafa Akku\u015f, inci kefalinin b\u00f6lgede 20 bini a\u015fk\u0131n insan\u0131n ge\u00e7im kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011funu anlatt\u0131. Bu bal\u0131\u011f\u0131n Van G\u00f6l\u00fc\u2019ndeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesinin ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u00fcreme ger\u00e7ekle\u015ftirmesine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu anlatan Dr. Akku\u015f, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>\u201cYaz\u0131n akarsularda yeterli miktarda su olmas\u0131 gerekiyor. \u0130nci kefalinin \u00fcreme g\u00f6\u00e7\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi en b\u00fcy\u00fck akarsu Muradiye il\u00e7esindeki Bendimahi \u00c7ay\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla hayati \u00f6neme sahip bir su. Bendimahi \u00c7ay\u0131 \u00fczerinde 23\u2019\u00fcnc\u00fc kilometresinde DS\u0130\u2019ye ait sulama reg\u00fclat\u00f6r\u00fc bulunuyor. Fakat sulama reg\u00fclat\u00f6r\u00fc \u015fu anda akarsu yata\u011f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn suyu tamamen tar\u0131msal sulamaya kesmi\u015f vaziyette. Yani reg\u00fclat\u00f6r\u00fcn b\u00fct\u00fcn kapaklar\u0131 kapat\u0131lm\u0131\u015f akarsuya kalan su sadece reg\u00fclat\u00f6r kapaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndan s\u0131zan su. Bu su da akarsuya at\u0131lan su pompalar\u0131yla birlikte dere yata\u011f\u0131ndan al\u0131n\u0131yor. B\u00f6yle olunca Van G\u00f6l\u00fc\u2019ne d\u00f6k\u00fclen en b\u00fcy\u00fck akarsu tamamen kuruma noktas\u0131na geliyor. Evet, \u00e7ift\u00e7imizin \u00fcr\u00fcn yeti\u015ftirmesini istiyoruz. Fakat etkin bir su y\u00f6netimi ile sulamam\u0131z laz\u0131m. \u00c7ift\u00e7iler \u00f6nemli oldu\u011fu kadar ekolojik bir t\u00fcr olan inci kefalinin de Van G\u00f6l\u00fc\u2019nde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi \u00f6nemli.\u201d<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/09\/inci1.1_23169276.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Dr. Mustafa Akku\u015f, \u00fcreme g\u00f6\u00e7\u00fcnde olan inci kefalleri ve yavrular\u0131n\u0131n g\u00f6le d\u00f6nmesi i\u00e7in reg\u00fclat\u00f6rden kademeli olarak akarsuya su b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirterek, \u201c\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l i\u00e7inde etkin bir su y\u00f6netimi haz\u0131rlanmas\u0131 laz\u0131m. Bu sorun giderek b\u00fcy\u00fcyor. Bu nedenle yap\u0131lacak iki \u00f6nemli hamle var. Bendimahi \u00c7ay\u0131\u2019ndaki kontrols\u00fcz suyun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7memiz laz\u0131m. Akarsu yata\u011f\u0131nda inci kefallerinin \u00fcremesine yetecek suyu b\u0131rakmam\u0131z laz\u0131m\u201d diye konu\u015ftu. (DHA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada sadece Van G\u00f6l\u00fc&#8217;nde ya\u015fayan ve \u00fcremek i\u00e7in tatl\u0131 sulara ihtiya\u00e7 duyan inci kefalinin g\u00f6\u00e7 yolundaki en b\u00fcy\u00fck \u00e7ay olan Bendimahi \u00c7ay\u0131, kuruma noktas\u0131na geldi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":95940,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[6322,12256,4285,5458,2504],"class_list":["post-95939","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-akarsu","tag-regulator","tag-sulama","tag-ureme","tag-van"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95939","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=95939"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95939\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95941,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/95939\/revisions\/95941"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/95940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=95939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=95939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=95939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}