{"id":96457,"date":"2023-06-11T02:21:04","date_gmt":"2023-06-11T02:21:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=96457"},"modified":"2023-06-11T02:21:04","modified_gmt":"2023-06-11T02:21:04","slug":"kalp-krizinin-tek-sorumlusu-kolesterol-degil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=96457","title":{"rendered":"Kalp krizinin tek sorumlusu kolesterol de\u011fil"},"content":{"rendered":"<p>Kolesterol; v\u00fccutta bir\u00e7ok h\u00fccre ve h\u00fccre i\u00e7i yap\u0131lar\u0131n bile\u015fiminde rol alan, hormonlarda ve v\u00fccut fonksiyonlar\u0131nda \u00f6nemli bir yer te\u015fkil eden ya\u011f benzeri, mumsu bir maddedir. V\u00fccudu derinin alt\u0131ndaki mikroplara kar\u015f\u0131 korumak, alyuvarlar\u0131 ve sinir dokular\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek, v\u00fccuttaki su dengesini ayarlamak gibi g\u00f6revleri vard\u0131r. \u00a0Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam i\u00e7in kolesterol d\u00fczeyinin, dengede tutulmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc LDL (k\u00f6t\u00fc) kolesterol, kanda y\u00fcksek oldu\u011fu zaman damarlar\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcne yap\u0131\u015f\u0131p, plaklar olu\u015fturur. \u2018\u2018Kolesterol d\u0131\u015f\u0131ndaki baz\u0131 maddelerin de eklenmesiyle bu plaklar b\u00fcy\u00fcr ve bunlar \u00fczerinde olu\u015fan \u00e7atlaklarda geli\u015fen p\u0131ht\u0131lar damarlar\u0131 t\u0131kar. Damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 kalp damarlar\u0131nda olu\u015fmu\u015fsa kalp krizine, beyin damarlar\u0131nda olu\u015fmu\u015fsa felce neden olabilir&#8221; diyen \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Prof. Dr. Osman Erk, kolesterolle ilgili bilinmesi gerekenleri \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/11\/02-osman-erk-12cm-uzun.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Prof. Dr. Osman Erk<\/p>\n<\/div>\n<p><b><span>LDL&#8217;nin B tipine dikkat!<\/span><\/b><\/p>\n<p>Kolesterol miktarlar\u0131 kadar, kolesterol\u00fcn tipi de son derece \u00f6nemlidir. LDL yani k\u00f6t\u00fc kolesterol A tipi ve B tipi olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r. A tipi zarars\u0131z olarak nitelendirilmekte, B tipi ise kalp krizinin su\u00e7lusu olarak de\u011ferlendirilmektedir. A tipi kolesterol kanda y\u00fczer, b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in damar i\u00e7ini \u00f6rten endotel h\u00fccrelerinin alt\u0131na s\u0131zmas\u0131 zordur ve damar sertli\u011fi olu\u015fturmas\u0131 beklenemez. LDL&#8217;nin k\u00fc\u00e7\u00fck ve yo\u011fun B tipi ise kanda y\u00fczemez, damar cidar\u0131na oturur, h\u00fccrelerin aras\u0131ndan s\u0131zarak damar sertli\u011fi pla\u011f\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/11\/basliksiz-11.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><b><span>Kalp krizinin risk fakt\u00f6rlerinden biridir<\/span><\/b><\/p>\n<p>Kalp krizi denince nedense akla hemen kolesterol y\u00fcksekli\u011fi gelir. Kolesterol\u00fc y\u00fcksek olan herkeste kalp krizi g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi gibi, kalp krizi ge\u00e7irenlerin yar\u0131s\u0131nda kolesterol de\u011ferleri normaldir. Kolesterol y\u00fcksekli\u011fi kalp krizinin risk fakt\u00f6rlerinden sadece biridir. Yani kalp krizinin tek sorumlusu de\u011fil, yaln\u0131zca su\u00e7lular\u0131ndan biridir. HDL (iyi) kolesterol d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve trigliserid (kan ya\u011flar\u0131) y\u00fcksekli\u011fi de kalp hastal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in di\u011fer risk fakt\u00f6rleridir. Ne kadar fazla risk fakt\u00f6r\u00fc bir aradaysa kalp damar hastal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 o derece artar.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/11\/02-kolesterol-11.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><b><span>LDL kolesterol\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcrmenin do\u011fal yollar\u0131<\/span><\/b><\/p>\n<p>\u0130la\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kolesterol\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcrecek mucize bir metot s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ancak diyet ve egzersizin kolesterol seviyeleri \u00fczerinde etkili oldu\u011fu bilinmektedir. Hayvansal ya\u011f ve protein kolesterol y\u00fcksekli\u011fine yol a\u00e7ar. Bu t\u00fcr g\u0131dalardan olabildi\u011fince uzak durulmal\u0131d\u0131r. Bitkisel g\u0131dalarda ise kolesterol yoktur aksine kolesterol y\u00fcksekli\u011fini azaltacak fitobesinler vard\u0131r. G\u00fcnl\u00fck diyetin y\u00fczde 80 kadar\u0131n\u0131n taze, temiz, b\u00fct\u00fcn, i\u015flenmemi\u015f, bol lifli, mevsiminde, yerel ve organik g\u0131dalardan gelmesi kolesterol miktar\u0131n\u0131 azalt\u0131r ve kolesterol kalitesini art\u0131r\u0131r. LDL kolesterol y\u00fcksekli\u011fi s\u00f6z konusu oldu\u011funda herhangi bir sa\u011fl\u0131k sorunu bulunmayan ki\u015filerin hemen kolesterol ila\u00e7lar\u0131 kullanmak yerine ya\u015fam tarz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerine gitmesi daha do\u011frudur. Lif bak\u0131m\u0131ndan zengin, taze, temiz, i\u015flenmemi\u015f, organik, yerel, mevsimsel, bitkisel besinlerden olu\u015fan bir diyet ve d\u00fczenli egzersiz kolesterol\u00fcn dengede olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Kolesterol de\u011ferinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 seviyede kalmas\u0131 i\u00e7in bitkisel besinler t\u00fcketilmesi \u00f6nerilir. Elma, zeytin, badem, ceviz, kereviz, arpa yulaf, keten tohumu, sar\u0131msak, greyfurt, limon, domates, brokoli gibi bitkisel g\u0131dalarla ye\u015fil yaprakl\u0131 sebzeler kolesterol\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Ayr\u0131ca vitamin, mineral, antioksidan, Omega-3 i\u00e7eren do\u011fal besin takviyeleri de yararl\u0131d\u0131r. Doktor tavsiyesiyle B3 vitamini, magnezyum, koenzim Q10, Omega-3 kullan\u0131labilir.<\/p>\n<p><b><span>\u0130\u015fte as\u0131l su\u00e7lular<\/span><\/b><\/p>\n<p>Ba\u015fta rafine \u015feker ve fazla kalori al\u0131m\u0131 olmak \u00fczere genetik, stres, sigara, kafein, katk\u0131 maddeleri, \u00e7evresel ve g\u0131dasal toksin olmak \u00fczere bir\u00e7ok fakt\u00f6r kolesterol y\u00fcksekli\u011fine neden olur. Damar sertli\u011fi ve kalp krizine yol a\u00e7an B tipi LDL&#8217;ler s\u0131kl\u0131kla rafine karbonhidrat t\u00fcketimi ve ins\u00fclin direnciyle ili\u015fkilidir. Rafine undan yap\u0131lan, ba\u015fta ekmek olmak \u00fczere tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri, fruktozdan zengin m\u0131s\u0131r \u015furubu bu t\u00fcr LDL y\u00fcksekli\u011fine yol a\u00e7ar. Trigliseritler de t\u0131pk\u0131 B tipi LDL gibi rafine karbonhidratlar ve ins\u00fclin seviyesiyle ili\u015fkilidir. Rafine karbonhidratlardan zengin, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u011flardan fakir bir diyet ins\u00fclin direncine ve y\u00fcksek trigliserit d\u00fczeylerine yol a\u00e7ar. Kanda trigliserid y\u00fcksekli\u011fi de \u00f6nemli bir risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Kan \u015fekeri y\u00fckseldi\u011finde glikoz kolesterol molek\u00fcllerine yap\u0131\u015farak onlar\u0131n \u015feklini bozar. \u015eekerlenmi\u015f kolesterol ise damar sertli\u011fine yol a\u00e7ar.<\/p>\n<p><b><span>\u0130la\u00e7 ne zaman kullan\u0131lmal\u0131?<\/span><\/b><\/p>\n<p>Kolesterol d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7lar ancak baz\u0131 hastalarda (kalp krizi ya da bypass ameliyat\u0131 ge\u00e7irmi\u015f, koroner arterlerinde daralma oldu\u011fu tespit edilmi\u015f olanlarda) fayda sa\u011flayabilir. Tamamen bitkisel beslenme 4 y\u0131l gibi bir s\u00fcre i\u00e7inde kalp krizi ve inme (fel\u00e7) riskini y\u00fczde 60 oran\u0131nda engellerken, kolesterol ila\u00e7lar\u0131nda bu oran y\u00fczde 3 civar\u0131ndad\u0131r. Yani sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bitkisel beslenme d\u00fczeni kolesterol ila\u00e7lar\u0131ndan 20 kat daha etkilidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kalp krizi denince akla hemen kolesterol y\u00fcksekli\u011fi gelir. Ancak kalp krizinde LDL\u2019nin yani k\u00f6t\u00fc kolesterol\u00fcn B tipinin tehlikeli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Prof. Dr. Osman Erk, \u201cHDL (iyi) kolesterol d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve trigliserid (kan ya\u011flar\u0131) y\u00fcksekli\u011fi de risk fakt\u00f6rleri aras\u0131nda yer al\u0131r. Ne kadar fazla risk fakt\u00f6r\u00fc bir aradaysa kalp damar hastal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 da o kadar artar\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":96458,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[3634,2655,169,7245,12297],"class_list":["post-96457","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-damar","tag-kalp-krizi","tag-kan","tag-kolesterol","tag-ldl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=96457"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96457\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96459,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/96457\/revisions\/96459"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/96458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=96457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=96457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=96457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}