T\u00fcrkiye ekonomisinde se\u00e7imlerden sonra de\u011fi\u015fen ekonomi y\u00f6netimiyle birlikte nas\u0131l bir politika izlenece\u011fi konusu tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek ile T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB) Ba\u015fkan\u0131 Hafize Gaye Erkan’\u0131n ekonomi politikalar\u0131nda ne gibi de\u011fi\u015fiklikler yapaca\u011f\u0131, y\u00fczde 8,5 olan politika faizinin, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki hafta yap\u0131lacak olan TCMB Para Politikas\u0131 Kurulu’nda (PPK) y\u00fckseltilip y\u00fckseltilmeyece\u011fi de merakla bekleniyor.<\/p>\n
\u0130ktisat\u00e7\u0131 Hayri Kozano\u011flu, faizde beklenen geli\u015fmeleri, T\u00fcrkiye ekonomisinin gidi\u015fat\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi. Kozano\u011flu, \u015eim\u015fek’in s\u00f6z konusu olan politikalar\u0131n\u0131 \u2018kemer s\u0131kma politikas\u0131’ olarak nitelerken, bu politikalar\u0131n daha iyi bir gelece\u011fe i\u015faret etmedi\u011fini ve insanlar\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00fcld\u00fcrecek bir gelecek fikrinin g\u00f6r\u00fcnmedi\u011fini belirtti.<\/p>\n
\u2018SE\u00c7\u0130ME KADAR DOLAR KURUNU 20\u2019N\u0130N ALTINDA TUTTULAR\u2019<\/b><\/p>\n
Kozano\u011flu, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
T\u00fcrkiye ekonomisi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde gelecek hafta, 22 Haziran’da ger\u00e7ekle\u015ftirilecek olan Para Politikas\u0131 Kurulu’nun faiz karar\u0131na kilitlenmi\u015f durumda. Hat\u0131rlamak gerekirse, \u015fu anda Merkez Bankas\u0131’n\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 politika faizi y\u00fczde 8,5. Bunun ekonominin realiteleriyle, ger\u00e7ekleriyle, Mehmet \u015eim\u015fek’in ifadesiyle \u2018rasyonalite’yle hi\u00e7bir ba\u011flant\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k.<\/p>\n
T\u00dc\u0130K’in genel olarak kamuoyu taraf\u0131ndan yeterince inand\u0131r\u0131c\u0131 bulunmayan enflasyon rakamlar\u0131na g\u00f6re dahi enflasyon y\u00fczde 35-40 aral\u0131\u011f\u0131nda. G\u0131da enflasyonu y\u00fczde 55 civar\u0131nda. \u00c7ekirdek enflasyon, man\u015fet enflasyonun daha \u00fczerinde. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k politika faizi 8,5 noktas\u0131nda duruyor.<\/p>\n
Asl\u0131nda bir ekonomide TL’nin getirileri bu kadar d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 halinde, d\u00f6vize daha b\u00fcy\u00fck bir h\u00fccum olmas\u0131 beklenirdi. Nitekim, 14 May\u0131s daha sonra 28 May\u0131s’taki se\u00e7imlere kadar AKP’nin ekonomi politikas\u0131n\u0131n bir numaral\u0131 unsuru dolar\u0131 20 liran\u0131n alt\u0131nda tutmak oldu. Bunu belli bir noktaya kadar ba\u015fard\u0131lar.<\/p>\n
Ba\u015faramad\u0131klar\u0131 noktada da bankalar\u0131n al\u0131m sat\u0131m farklar\u0131n\u0131n makas\u0131n\u0131 y\u00fczde 10’a kadar y\u00fckselterek, d\u00f6viz al\u0131mlar\u0131n\u0131 cayd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. B\u00f6ylelikle T\u00fcrkiye’de son 20 y\u0131ld\u0131r g\u00f6r\u00fclmeyen Tahtakale’ye, tezgah \u00fcst\u00fc piyasaya d\u00f6viz rezervlerinde bir ak\u0131m oldu. Bir \u015fekilde d\u00f6viz arz ve talebi para otoritelerinin kontrol alan\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131. O nedenle bu faiz oranlar\u0131n\u0131n devam ettirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi.<\/p>\n
S\u0130STEM S\u00dcRD\u00dcR\u00dcLEMEZ HALE GELD\u0130<\/b><\/p>\n
Bu sistem, se\u00e7imlerden sonra devam edilemez hale geldi ve d\u00f6viz \u00fczerindeki m\u00fcdahaleler gev\u015fetildi. K\u0131sa s\u00fcrede dolar kuru 23,5’u, avro kuru ise 25’i ge\u00e7mi\u015f oldu. Bu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde enflasyon olarak asl\u0131nda ekonomiye geri d\u00f6necek.<\/p>\n
Bir \u015fekilde bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f enflasyon, fiyat art\u0131\u015flar\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede insanlar\u0131n hayat\u0131na yans\u0131yacak. \u00c7ar\u015f\u0131, pazar, market al\u0131\u015fveri\u015flerinde insanlar mal ve hizmetleri \u00e7ok daha y\u00fcksek bir fiyatla alm\u0131\u015f olacaklar.<\/p>\n
Zaten i\u00e7erisinde mevduat faizleri, piyasa ko\u015fullar\u0131na uyum sa\u011flad\u0131. Merkez Bankas\u0131’n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck maliyette para enjekte etmesiyle mevduat faizlerinin daha y\u00fcksek, kredi faizlerinin daha d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131n\u0131 bankalar bir s\u00fcre kald\u0131rabildiler.<\/p>\n
Merkez Bankas\u0131’n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki toplant\u0131s\u0131nda faizlerin yukar\u0131 \u00e7ekilmesiyle birlikte, ki Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan, bir \u015fekilde \u015eim\u015fek’e yol verdi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131 bug\u00fcn. O da \u015fu anlama geliyor. \u2018Ben yine \u2018faiz sebeptir, enflasyon sonu\u00e7, faiz nast\u0131r’ g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcmde \u0131srar ediyorum ama Mehmet \u015eim\u015fek’e bir kredi verdim.’ Bu politikalar tutarsa Erdo\u011fan zaten Cumhurba\u015fkan\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, ekonominin ba\u015fl\u0131ca sorumlusu kendisini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, o da ba\u015farm\u0131\u015f olacak.<\/p>\n
E\u011fer Mehmet \u015eim\u015fek’i ba\u015far\u0131s\u0131z g\u00f6r\u00fcrse, kendi ama\u00e7lar\u0131na uygun bir performans ortaya \u00e7\u0131kmazsa da ge\u00e7mi\u015fte di\u011fer Hazine Bakanlar\u0131, ki bir tanesi Berat Albayrak, damad\u0131yd\u0131, Merkez Bankas\u0131 ba\u015fkanlar\u0131 gibi ona da yol verecek.<\/p>\n
\u201cEKONOM\u0130N\u0130N B\u00dcT\u00dcN DENGELER\u0130 YABANCI SERMAYEY\u0130 DAVET \u00dcZER\u0130NE\u201d<\/b><\/p>\n
Bilindi\u011fi gibi d\u00fczenlemelerin en \u00f6nde gelen amac\u0131 s\u0131cak paran\u0131n, yabanc\u0131 sermayenin T\u00fcrkiye’ye girmesini sa\u011flamak. D\u00f6viz kurlar\u0131n\u0131 serbest b\u0131rakmak da onlar\u0131n kendilerine uygun g\u00f6rd\u00fckleri bir kurdan giri\u015f yapmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mak i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc dolar kuru 20’yken, 1 dolar\u0131n\u0131zla 20 lira al\u0131rken, 25 lira oldu\u011fu zaman 1 dolar\u0131n\u0131zla 25 lira al\u0131rs\u0131n\u0131z. Kar\u015f\u0131n\u0131zda da 25-30-40’larda faizler bulursan\u0131z TL cinsinden ciddi getiriler sa\u011flars\u0131n\u0131z.<\/p>\n
\u00c7\u0131kmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz zaman ise d\u00f6viz kuru yerinde kalm\u0131\u015fsa ve az oynam\u0131\u015fsa kendi paran\u0131z dolar, avro cinsinden \u00e7ok ciddi getiriler sa\u011flar. O nedenle s\u0131cak para, kendisine g\u00fcvence istiyor. Yani ekonominin b\u00fct\u00fcn dengeleri yabanc\u0131 sermayeyi davet \u00fczerine kuruluyor ki bu ge\u00e7mi\u015ften de asl\u0131nda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc uzun s\u00fcredir d\u00fcnyada faiz oranlar\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc. ABD’de 0- 0,25 aral\u0131\u011f\u0131ndayd\u0131. O bak\u0131mdan T\u00fcrkiye gibi bir \u00fclkede y\u00fczde 3-4-5’lik bir getiri sa\u011flayacak olmalar\u0131, s\u0131cak paraya cazip geliyordu. Halbuki \u015fimdi ABD’de faizler y\u00fczde 5-5,25 aral\u0131\u011f\u0131nda. Bug\u00fcn biraz daha yukar\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 dahi s\u00f6z konusu.<\/p>\n
B\u00f6yle bir ortamda T\u00fcrkiye’den y\u00fczde 10’un alt\u0131nda bir gelir ihtimali g\u00f6rmedikleri takdirde giri\u015f yapmazlar. Ama onlar\u0131n girdi\u011fi ko\u015fullar, enflasyonun y\u00fcksek seyretmesini muhtemelen ekonominin ve talebin buna ba\u011fl\u0131 olarak ekonominin \u00e7arklar\u0131n\u0131n yava\u015flamas\u0131n\u0131 getirir.<\/p>\n
Hatta durgunluk i\u00e7inde enflasyon (stagflasyonla) kar\u015f\u0131la\u015fabiliriz. Yani T\u00fcrkiye’de sade yurtta\u015flar, eme\u011fiyle ge\u00e7inenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan asl\u0131nda bu faizlerin y\u00fckseltilmesi, Mehmet \u015eim\u015fek’in uygulamas\u0131 s\u00f6z konusu olan kemer s\u0131kma politikalar\u0131 daha iyi bir gelece\u011fe i\u015faret etmiyor.<\/p>\n
\u2018\u015e\u0130M\u015eEK’LE, ERKAN’LA GELECEK \u00c7\u00d6Z\u00dcM \u0130NSANLARIN Y\u00dcZ\u00dcN\u00dc G\u00dcLD\u00dcREMEZ\u2019<\/b><\/p>\n
Ama \u015funu sorabilirsiniz. Faizler d\u00fc\u015f\u00fck kalsa bunun da irrasyonel oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorsunuz. Evet, do\u011fru. \u00c7\u00fcnk\u00fc AKP’nin ekonomi y\u00f6netiminin bug\u00fcn T\u00fcrkiye ekonomisini getirdi\u011fi durum ne yaz\u0131k ki i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz, ciddi bir kaos durumu ve her a\u00e7\u0131klanan istatistik de T\u00fcrkiye’de gelir ve servet da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n giderek bozuldu\u011funu, eme\u011fiyle ge\u00e7inen insanlar\u0131n ya\u015fam standard\u0131n\u0131n d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Se\u00e7imlerde insanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel, siyasi, ideolojik kayg\u0131larla oy kullanma e\u011filiminin \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131, bir de asgari \u00fccrete enflasyona paralel zam yap\u0131lmas\u0131, en d\u00fc\u015f\u00fck emekli maa\u015flar\u0131n\u0131n 5 bin 500 liradan 7 bin 500 liraya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, kamu i\u015f\u00e7ilerinin toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinin se\u00e7imden \u00f6nce k\u00f6t\u00fc olmayan oranlarla ba\u011f\u0131tlanmas\u0131 gibi makyajlarla en alt durumdaki insanlar\u0131n tepkilerini bir \u015fekilde so\u011furmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar.<\/p>\n
Genelde orta gelir grubunda \u00e7o\u011funlukla da \u015fehirli, beyaz yakal\u0131 olan, AKP’ye ve daha geni\u015fletirsek Cumhur \u0130ttifak\u0131’na oy verme e\u011filimi daha d\u00fc\u015f\u00fck olan kesimleri yabanc\u0131la\u015ft\u0131rmay\u0131 g\u00f6ze ald\u0131lar. Ama ne yaz\u0131k ki Mehmet \u015eim\u015fek’le, Gaye Erkan’la veya onlars\u0131z ekonominin \u015fimdi i\u00e7ine k\u0131st\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumda kolay bir \u00e7\u00f6z\u00fcm, insanlar\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00fcld\u00fcrecek bir gelecek fikri g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n
Kozano\u011flu, eme\u011fiyle ge\u00e7inen yurtta\u015flar\u0131n ne yapmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin soruya \u015fu yan\u0131t\u0131 verdi:<\/p>\n
\u2018SOSYAL VE S\u0130YASAL M\u00dcCADELELER\u0130N TEK ZEM\u0130N\u0130 SANDIKLAR DE\u011e\u0130L\u2019<\/b><\/p>\n
\u201cNe Mehmet \u015eim\u015fek’in ne Gaye Erkan’\u0131n niyetlerinin eme\u011fiyle ge\u00e7inen, sade yurtta\u015flar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek olmad\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye ekonomisinde \u00f6zellikle Merkez Bankas\u0131’n\u0131n dibe vuran net rezervlerini yenilemek, belli makro dengeleri sa\u011flamak, bir de T\u00fcrkiye ekonomisinin kap\u0131lar\u0131n\u0131 tekrar yabanc\u0131 sermayeye a\u00e7mak oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fanlar, eme\u011fiyle ge\u00e7inenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da m\u00fccadele etmekten, kendi taleplerini dile getirmekten, i\u015f yerlerinde, sokaklarda, okullarda, topluma ili\u015fkin genel taleplerle ve kendi ya\u015famlar\u0131na ili\u015fkin \u00f6zel taleplerle m\u00fccadele etmeleri gerekiyor.<\/p>\n
Zaten sosyal ve siyasal m\u00fccadelelerin tek zemininin sand\u0131klar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Bir se\u00e7im d\u00f6nemini daha geride b\u0131rakt\u0131k. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 5 sene insanlar haklar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na, ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131n gerilemesine izin vermeliler.<\/p>\n
Sendikalar\u0131yla, meslek kurulu\u015flar\u0131yla, sosyal hareketlerle bulunduklar\u0131 yerlerde taleplerini, itirazlar\u0131n\u0131 dile getirmeli ve istedikleri sonuca ula\u015famad\u0131klar\u0131, tavizleri koparamad\u0131klar\u0131 takdirde de m\u00fccadelelerine devam etmeliler. Bundan ba\u015fka bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu g\u00f6remiyorum.\u201d (ANKA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130ktisat\u00e7\u0131 Hayri Kozano\u011flu, T\u00fcrkiye’deki son faiz art\u0131\u015f\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu. Kozano\u011flu, \u201cEkonomi o kadar ciddi sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya ki faizlerin y\u00fckseltilmesi yeni komplikasyonlara yol a\u00e7acak. Stagflasyonla kar\u015f\u0131la\u015fabiliriz” dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":98988,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[516,60,731,215,2121],"class_list":["post-98987","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-ekonomi","tag-enflasyon","tag-faiz","tag-para","tag-politika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98987","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98987"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98987\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98989,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98987\/revisions\/98989"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/98988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98987"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98987"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98987"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}